Czy inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny obniżają gęstość mineralną kości?

Keeneth Saag – Mend the mind, but mind the bones! Balancing benefits and potential skeletal risks of serotonin reuptake inhibitors Arch Intern Med 2007;167:1231
W Archives of Internal Medicine opublikowano wyniki dwóch badań, które wskazują na możliwość obniżania gęstości mineralnej kości przez inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI).

W komentarzu do tych prac, Kenneth Saag charakteryzuje ich atuty i słabości oraz podsumowuje dotychczasową wiedzę na temat wspomnianego problemu. Słabością analizowanych opracowań jest ich metodyka – jedno z nich ma charakter przekrojowy, drugie obserwacyjny. W obu brakuje szczegółowej definicji depresji. Interpretując ich wyniki nie sposób przeoczyć faktu, że osoby z depresją, w szczególności ciężką, są z definicji obciążone poza-farmakologicznymi czynnikami ryzyka osteoporozy, wynikającymi choćby ze statycznego trybu życia, nieracjonalnej diety (w tym nadużywania alkoholu i tytoniu) oraz niedostatecznej ekspozycji na światło słoneczne.

Niemniej, badania omawiane przez Saaga nie są pierwszymi, w których zasugerowano niekorzystny wpływ SSRI na masę kostną. We wcześniejszej, nierandomizowanej pracy Richardsa i wsp., spostrzeżono 2-krotny wzrost ryzyka złamań u osób poddawanych farmakoterapii. Wpływ SSRI na parametry kostne był porównywalny z wpływem glukokortykosteroidów. Opracowano również model doświadczalny, w którym potwierdzono, że nadekspresja serotoniny może obniżać masę kostną. Podsumowując, nie sposób zlekceważyć faktu, że większość dotychczasowych prac, choć dalekich od doskonałości, zgodnie wskazuje na ryzyko osteoporozy i złamań kostnych u osób stosujących SSRI.

Zdaniem autora komentarza, u chorych na depresję poddawanych farmakoterapii pomiar gęstości mineralnej kości powinien rozpocząć się wcześniej niż w grupach przeciętnego ryzyka. W przypadku perspektywy przewlekłego stosowania SSRI należy rozważyć równoczesne podanie środków przeciwdziałających osteoporozie.

Opracowane na podstawie: Jama Internal Medicine / 2007-06-25