Ostre zapalenie trzustki – kompendium wiedzy

Jennifer K. Carroll i wsp – Acute pancreatitis: diagnosis, prognosis, and treatment LINK: Am Fam Phys 2007;75:1513
Redakcja American Family Physician proponuje lekturę artykułu przeglądowego z poświęconego ostremu zapaleniu trzustki.

Spektrum manifestacji klinicznych tej choroby jest bardzo bogate, od łagodnego zapalenia, ze śmiertelnością poniżej 1%, do ciężkiego ostrego zapalenia trzustki z martwicą, w którym odsetek zgonów sięga 30%.

Najczęstszą przyczyną choroby jest kamica żółciowa i nadużywanie alkoholu. Rozpoznanie zwykle nie nastręcza trudności, choć żaden z objawów klinicznych ani laboratoryjnych nie jest patognomoniczny. Wśród biomarkerów ciężkości choroby wymienia się trypsynogeny i proteazy trzustkowe, jak również: peptyd aktywujący trypsynogen, prokalcytoninę, fosfolipazę A2 i wybrane cytokiny.

Większe zastosowanie w praktyce mają skale prognostyczne, z których na czoło wysuwa się skala Balthazara, oparta na wyniku tomografii komputerowej z kontrastem. Wśród metod diagnostyki obrazowej na czoło wysuwa się tomografia komputerowa z kontrastem, endosonografia i cholangiografia metodą rezonansu magnetycznego. Swoistość dwóch ostatnich metod w wykrywaniu kamicy żółciowej przewodowej sięga 100%.

Leczenie ostrego, łagodnego zapalenia trzustki polega na agresywnym nawadnianiu, podawaniu środków przeciwbólowych, krótkotrwałym żywieniu dojelitowym (które wykazuje wyższość nad żywieniem pozajelitowym) i monitorowaniu parametrów życiowych. Choroba o ciężkim przebiegu wymaga najczęściej hospitalizacji w oddziale intensywnej opieki medycznej.

Coraz więcej prac wskazuje na skuteczność profilaktycznej antybiotykoterapii w zapaleniu z martwicą. W pierwszych 3 dobach żółciopochodnego zapalenia trzustki można rozważać odbarczenie dróg żółciowych metodą ECPW. Leczenie chirurgiczne jest wskazane, gdy martwica powikłana jest zakażeniem, a także w marwicy sterylnej, gdy stan chorego ulega pogorszeniu. Odroczenie leczenia chirurgicznego u pacjentów z ostrym zapaleniem trzustki i martwicą (2 tygodnie od wystąpienia objawów) wykazało lepsze rokowanie niż natychmiastowa operacja.

Opracowane na podstawie: American Family Physican / 2007-05-15