Czynniki społeczne a ryzyko schizofrenii

Elizabeth Cantor-Graae – The contribution of social factors to the development of schizophrenia: a review of recent findings LINK: Can J Psych 2007;52:277
Przyczyn schizofrenii upatrywano dotychczas w czynnikach genetycznych i zaburzeniach rozwoju układu nerwowego w okresie płodowym. Z czasem uzyskano wystarczające dowody, by twierdzić, że geny odpowiadają za podatność na tę chorobę jedynie w około 60%. Ta obserwacja zachęciła do poszukiwania środowiskowych czynników ryzyka schizofrenii.

Podsumowanie wyników poszukiwań w formie meta-analizy opublikowano ostatnio w Canadian Journal of Psychiatry. Źródłem piśmiennictwa była baza danych MEDLINE. Wyszukiwanie ograniczono do prac opublikowanych w języku angielskim, w indeksowanych czasopismach, po 1996 roku.

Wnioski z badań na osobach migrujących do Europy Zachodniej są niejednoznaczne. Nie ma jednak wątpliwości, że szczególnie wysokie ryzyko schizofrenii w drugim pokoleniu imigrantów trudno tłumaczyć jedynie podatnością biologiczną lub genetyczną. Istnieją dość przekonujące dowody na to, że ekspozycja dzieci na niekorzystne czynniki socjalne jest czynnikiem ryzyka późniejszej schizofrenii. Należy jednak podkreślić fakt, że jedynie pojedyncze badania, w których analizowano to zagadnienie, miały charakter prospektywny.

Inną ciekawą obserwacją, która wymaga jeszcze weryfikacji, jest podwyższone ryzyko schizofrenii u dzieci urodzonych lub wychowywanych w aglomeracjach miejskich.

Wciąż brakuje danych na temat mechanizmów leżących u podłoża potencjalnej zależności pomiędzy czynnikami socjalnymi a objawami psychotycznymi, choć z badań na zwierzętach wynika, że deprywacja socjalna może wywoływać zaburzenia pod względem wydzielania lub wrażliwości na dopaminę.

Podsumowując, dostępne dane pozwalają przypuszczać, że istnieje związek pomiędzy czynnikami socjalnymi a schizofrenią. Zdefiniowanie tej zależności wymaga przeprowadzenia kolejnych badań.

Opracowane na podstawie: Canadian Journal of Psychiatry / 2007-05-30