Choroba dwubiegunowa a metabolizm energetyczny mitochondriów

L. Trevor Young – Is bipolar disorder a mitochondrial disease? LINK: J Psych Neurol 2007;32:160
Choroba dwubiegunowa jest chorobą metaboliczną, dowodzi L. Trevor Young, autor intrygującego artykułu opublikowanego w Journal of Psychiatry and Neurology. Stosunkowo niedawno, poszukując mechanizmów patogenetycznych choroby dwubiegunowej, zwrócono uwagę na zanik komórek i uszkodzenie niektórych okolic mózgowia u osób z tą nieprawidłowością.

Próby odpowiedzi na pytanie o przyczyny tych zmian doprowadziły do wykrycia zaburzeń metabolizmu energetycznego mitochondriów. Przykładowo, dzięki czynnościowemu rezonansowi magnetycznemu zidentyfikowano regiony ośrodkowego układu nerwowego (kora przedczołowa i składowe układu limbicznego) o zmienionej wielkości i funkcji. Te okolice charakteryzowały się obniżonym pH oraz obniżonym stężeniem fosfokreatyny i ATP oraz podwyższonym stężeniem laktozy. Wszystkie wymienione nieprawidłowości są wykładnikami obniżonego metabolizmu energetycznego.

Z kolei w eksperymentach genetycznych wykryto nieprawidłowości w mitochondrialnym DNA u pacjentów z chorobą dwubiegunową, jak również zmniejszoną ekspresję grupy genów tworzących mitochondrialny łańcuch transportu elektronów. Idąc dalej, z badań na zwierzętach i liniach komórkowych wynika, że leki stabilizujące nastrój, takie jak sole litu, realizują swoje działanie poprzez nasilanie metabolizmu energetycznego, czego wyrazem jest między innymi wzrost stężenia glutationu. Warto przypomnieć, że istnieją dowody na udział dysfunkcji mitochondrialnej w patogenezie innych chorób psychicznych i neurologicznych, w tym neurodegeneracyjnych i schizofrenii.

Podsumowując, nie da się wykluczyć, że podłożem choroby dwubiegunowej są zaburzenia mitochondrialne. Zdaniem autora artykułu, badania nad metabolizmem energetycznym znajdą się w najbliższych latach w centrum zainteresowania psychiatrii i neurologii.

Opracowane na podstawie: Journal of Psychiatry and Neuroscience / 2007-05-22