Czy krążenie pozaustrojowe wpływa na rokowanie i funkcje poznawcze 5 lat po operacji CABG ?

Diederik van Dijk i wsp. – Cognitive and cardiac outcomes 5 years after off-pump vs on-pump coronary artery bypass graft surgery LINK: JAMA 2007;297:701
Przez szereg lat zabiegi operacyjne pomostowania tętnic wieńcowych (CABG) wykonywano głównie w krążeniu pozaustrojowym. Z powodu ryzyka powikłań neurologicznych i mikrozatorowości ośrodkowego układu nerwowego atrakcyjna wydawała się możliwość operowania bez krążenia pozaustrojowego. Od kilku lat dostępne są systemy stabilizacji, które umożliwiają szerokie stosowanie tej techniki operacyjnej.

W pracy oryginalnej, opublikowanej na łamach Journal of the American Medical Association, oceniono losy odległe (5 lat obserwacji) 281 pacjentów, biorących w latach 1998-2000 udział w randomizowanym badaniu Octopus, porównującym obie techniki. W Octopus 142 pacjentów losowo przydzielono do grupy operowanej bez krążenia, a 139 do grupy operowanej z zastosowaniem krążenia pozaustrojowego. Głównym celem obecnej analizy było porównanie zdolności poznawczych obu grup chorych po 5 latach od zabiegu. Oceniono również całkowitą śmiertelność, częstość występowania poważnych zdarzeń sercowo-naczyniowych (MACE), nasilenie objawów dławicy oraz jakość życia w obu grupach.

Ocena neuropsychologiczna składała się z 10 standaryzowanych testów. Przyjęto dwie definicje pogorszenia stanu poznawczego. „Standardowa” to pogorszenie o co najmniej 20% w zakresie co najmniej 20% ocenianych zmiennych. W związku z dużą zmiennością wyników również w grupie kontrolnej, przyjęto też bardziej konserwatywny sposób określania pogorszenia funkcji poznawczych, na podstawie specjalnego wzoru opartego na wynikach 8 głównych ocenianych zmiennych.

Niezależnie od sposobu oceny, w 5 lat po CABG nie stwierdzono różnic w zakresie funkcji poznawczych pomiędzy grupami. Nie odnotowano też istotnych statystycznie różnic pomiędzy grupami w śmiertelności całkowitej, częstości występowania zdarzeń sercowo-naczyniowych, nasilenia objawów dławicy i jakości życia.

Autorzy podkreślają jednak, że interpretując uzyskane wyniki należy mieć na uwadze szereg ograniczeń badania. Najważniejsze z nich to stosunkowo mała liczebność grup oraz fakt, iż badana populacja obejmowała chorych stosunkowo młodych (średnia wieku 61 lat) o niskim ryzyku operacyjnym.

Opracowane na podstawie: JAMA / 2007-02-21