Nadciśnienie tętnicze – odwracalny czynnik ryzyka choroby Alzheimera?

Jan A. Staessen, Torn Richart i Willem H. Birkenhager – Less atherosclerosis and lower blood pressure for a meaningful life perspective with more brain Hypertension 2007;49:389
Rola nadciśnienia tętniczego w patogenezie choroby Alzheimera jest niedoceniana, sugerują autorzy przeglądowego artykułu opublikowanego w Hypertension.

Nie ma wątpliwości, że nadciśnienie jest czynnikiem ryzyka otępienia naczyniowego oraz mieszanych postaci demencji. Nie było natomiast wymieniane wśród głównych czynników etiologicznych choroby Alzheimera, która odpowiada za ponad 75% wszystkich przypadków otępienia u osób rasy białej.

Ostatnie lata przyniosły szereg prac wskazujących na silną zależność pomiędzy chorobą Alzheimera, czynnikami ryzyka chorób układu krążenia a miażdżycą. Z badań epidemiologicznych wynika, że palacze tytoniu, osoby z chorobą wieńcową, zespołem metabolicznym, cukrzycą, otyłością, hiperlipidemią lub hipercystynemią, stanowią grupę podwyższonego ryzyka otępienia. Badania obrazowe mózgu i badania post-mortem wskazują na obecność zmian naczyniowych nawet w jednej trzeciej przypadków choroby Alzheimera.

Te i inne obserwacje legły u podstaw hipotezy o zależności pomiędzy nadciśnieniem tętniczym a chorobą Alzheimera. Słuszność tej teorii potwierdzają niektóre badania przekrojowe i obserwacyjne. W tych pierwszych, wyższe ciśnienie tętnicze korelowało z nasileniem zaburzeń zdolności poznawczych. Z kolei, systematyczny przegląd wyników badań obserwacyjnych doprowadził do wniosku, że u osób poniżej 70 roku życia istnieje zależność pomiędzy wysokością ciśnienia tętniczego a tempem narastania zaburzeń poznawczych. Co ciekawe, skuteczne leczenie nadciśnienia wiązało się z obniżeniem ryzyka choroby Alzheimera.

Niestety, nie dysponujemy żadnym badaniem z randomizacją i grupą kontrolną, które potwierdziłoby zależność między nadciśnieniem a chorobą Alzheimera. Bez jednoznacznych dowodów będziemy zdani jedynie na domysły i spekulacje.

Opracowane na podstawie: Hypertension / 2007-03-12