Swobodny dostęp do informacji naukowych-głos za

John Wilbanks – Another reason for opening access to research LINK: BMJ 2006; 333:1306
W British Medical Journal ukazał się artykuł Wilbanksa poświęcony swobodnemu dostępowi do doniesień naukowych. Autor omawia wybrane zagadnienia związane ze swobodnym dostępem do wyników badań, wskazując także na interesujące adresy stron internetowych pod którymi można uzyskać więcej informacji. Porusza również problematykę związaną z ochroną praw autorskich, zwracając uwagę na politykę poszczególnych wydawnictw odnośnie tego zagadnienia.

Przez swobodny dostęp do literatury naukowej rozumie się bezpłatny dostęp przez publiczny internet, umożliwiający użytkownikom czytanie, kopiowanie, drukowanie, indeksowanie i przetwarzanie doniesień naukowych. Pomimo coraz szerszego ruchu na rzecz swobodnego dostępu do informacji naukowych, większość literatury naukowej pozostaje niedostępna.

Sytuacja zmienia się powoli. Czasopisma naukowe z nieograniczonym dostępem stają się coraz popularniejsze wśród publikacji naukowych. Na stronie Directory of Open Access Journals (www.doaj.org) znajduje się lista około 2500 takich wydawnictw.

Innym podejściem jest samodzielne archiwizowanie własnych doniesień przez autorów (m.in. http://archives.eprints.org).

Swobodny dostęp to nie tylko samodzielne przetwarzanie dostępnych informacji, ale również stworzenie i wykorzystywanie wyrafinowanych programów, umożliwiających indeksowanie, przetwarzanie i przeszukiwanie dostępnej literatury naukowej. Web 2.0 jest technologią popularna dla publicznych stron internetowych, która wkracza w świat nauki. Umożliwia ona złożone filtrowanie, znakowanie oraz stosowanie tzw. „semantic Web”. To nowe podejście zwiększa użyteczność informacji oraz poprawia precyzyjność ich uzyskiwania.

Zdaniem autora artykułu, wszyscy autorzy, instytucje naukowe, sponsorzy badań naukowych powinni kontynuować popularyzację nieograniczonego dostępu do doniesień naukowych, tak aby żaden badacz nie był dyskryminowany ze względy na swój status ekonomiczny, przyczyniając się do popularyzacji pełnego postępu technologicznego w literaturze naukowej.

Opracowane na podstawie: BMJ / 2007-12-23