Komórki macierzyste w leczeniu świeżego zawału serca: to co „dobre, złe i brzydkie”

Antonio Maria Leone i Filippo Crea – Stem cells in acute myocardial infarction: the good, the bad, and the ugly Eur Heart J 2006;27:2911
Antonio Maria Leone i Filippo Crea, w komentarzu redakcyjnym opublikowanym w European Heart Journal, analizują wartość zastosowania komórek macierzystych pochodzących ze szpiku kostnego (bone marrow cells, BMCs) w leczeniu świeżego zawału serca (AMI).

Od czasu pierwszych eksperymentalnych doniesień idea regeneracji uszkodzonego miokardium i poprawy jego funkcji zyskała wielkie zainteresowanie zarówno pacjentów jak i mediów. Autorzy komentarza piszą jednak, że na entuzjazm w tej dziedzinie jest zdecydowanie za wcześnie. Odnosząc się do tytułu znanego filmu w reżyserii Sergio Leone, autorzy wyróżniają to, co „dobre, złe i brzydkie.”

Dowieńcowe podanie BMC u pacjentów leczonych pierwotną angioplastyką wieńcową (PCI) przyniosło w niektórych pracach zachęcające wyniki (najprawdopodobniej na skutek właściwości parakrynnych BMCs – torujących drogę do rewaskularyzacji). Wyniki prac randomizowanych były jednak sprzeczne na skutek ograniczonej mocy statystycznej badań, różnych kryteriów włączenia, czasu podawania BMCs, metod wykorzystywanych do oceny funkcji lewej komory.

To co złe, zdaniem autorów, wydaje się być związane z bezpieczeństwem stosowania BMCs i ich właściwościami przyspieszającymi miażdżycę – wyższa częstość restenozy w stencie w pracach Kanga i wsp. oraz redukcja rezerwy wieńcowej w pracy Mansoura i wsp. (autorzy podkreślają jednak, że wyniki pracy Assmusa i wsp., opublikowane w tym samym numerze pisma takiego ryzyka nie potwierdzają).

Określenie „brzydkie” autorzy odnoszą do zbyt dużej liczby niewielkich projektów wykorzystujących BMCs. Osłabia to ocenę rzeczywistej wartości nowej metody terapii. Grupy zajmujące się BMCs powinny połączyć siły i wdrożyć jednolite kryteria kwalifikacji a także postępowania uzupełniającego (statyny, cytokiny, wazodilatatory), nakierowanego na poprawę funkcji BMC, ich mobilizację i bardziej optymalne naprowadzenie na cel (homing).

Opracowane na podstawie: European Heart Journal / 2006-12-15