Wykrywanie i leczenie „podatnych blaszek miażdżycowych” oraz „podatnych pacjentów”

Sergio Waxman, Fumiyuki Ishibashi, James E. Muller – Detection and treatment of vulnerable plaques and vulnerable patients. Novel approaches to prevention of coronary events Circulation 2006;114:2390
Utrzymująca się wysoka śmiertelność z powodu chorób układu krążenia skłania badaczy do poszukiwania nowych metod zapobiegania incydentom sercowo-naczyniowym. W ostatnich latach zwrócono uwagę na pojęcie „podatnej blaszki” określające stan, w którym blaszka miażdżycowa łatwo pęka i powoduje zakrzepicę śródnaczyniową.

Dowiedziono, że jeden z typów histologicznych „podatnej blaszki” tzw. TCFA (thin-cap fibroatheroma) jest szczególnie często (60-70%) przyczyną incydentów wieńcowych. Mimo wysiłków badaczy podejmujących próby identyfikacji TCFA okazało się, że ich stwierdzenie nie określa rzeczywistego ryzyka incydentu wieńcowego.

W komentarzu redakcyjnym Sergio Waxman i wsp., piszą zatem, że niezwykle ważnym pojęciem jest również tzw. „podatny pacjent”, u którego występuje przynajmniej jedna „podatna blaszka”, „podatna krew” będąca w gotowości wykrzepiania oraz „podatne miokardium”, w którym łatwo może pojawić się arytmia.

Podatność krwi obwodowej można obecnie ocenić za pomocą specyficznych markerów zapalnych (hs-CRP, fosfolipaza A2). Dla identyfikacji „podatnych blaszek” wykorzystuje się metody nieinwazyjne (ultradźwięki, MRI, PET, MDCT-wielorzędowe CT) oraz inwazyjne (echo śródnaczyniowe – IVUS z obrazowaniem RF [radiofrequency], z analizą sił ścinających [shear stress], z analizą odkształcenia blaszki [elastografia]. Pojawiają się także inne związane z cewnikiem metody jak angioskopia, optyczna tomografia (OCT), spektroskopia NIR, termografia, śródnaczyniowe MRI. Celem większości przedstawionych metod jest ocena in vivo architektury blaszki, jej składu chemicznego, grubości tzw. „czapeczki włóknistej”.

Identyfikacja podatności (zarówno blaszki jak i pacjenta) może pozwolić na wdrożenie systemowych (obniżanie poziomu cholesterolu LDL, zwiększanie poziomu cholesterolu HDL, ograniczanie aktywności markerów zapalnych) oraz miejscowych (stenty, terapia fotodynamiczna) metod terapii. Skuteczne leczenie „podatnych blaszek” może przyczynić się do zmniejszenia chorobowości i śmiertelności oraz zmniejszyć koszty społeczne chorób układu krążenia.

Opracowane na podstawie: Circulation / 2006-11-28