Psychologiczne aspekty cukrzycy wykrytej w badaniach przesiewowych

B.J. Thoolen i wsp – Psychological outcomes of patients with screen-detected type 2 diabetes Diabetes Care 2006:29:2257
Problemem często poruszanym w piśmiennictwie są potencjalne psychologicznie niekorzystne konsekwencje badań przesiewowych w kierunku cukrzycy. Wykryta w ten sposób cukrzyca typu 2 powinna być adekwatnie leczona, co często oznacza intensywną terapię wielu czynników ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego i samej hiperglikemii. Nie jest jasne, jakie konsekwencje psychologicznie niesie ten aspekt wczesnego wykrywania cukrzycy.

Autorzy z Holandii postanowili podjąć próbę rozwiązania tego problemu na łamach Diabtes Care. W grupie 196 osób z cukrzycą świeżo wykrytą w trakcie badań przesiewowych, na podstawie kwestionariuszy porównali poziom lęku, depresji, stresu, nadmiernej wrażliwości zależnej od choroby, subiektywnej możliwości kontroli choroby i zdolności do samoopieki. Porównań dokonano w dwóch grupach: leczonych intensywnie i konwencjonalnie oraz w dwóch przedziałach czasowych: do roku czasu trwania choroby i po 2-3 latach.

Autorzy wykazali, że pacjenci z rozpoznaną cukrzycą wykazują niski poziom stresu emocjonalnego, niski poziom lęku związanego z zagrożeniami choroby oraz dość wysoką samoocenę w zakresie możliwości kontroli choroby, przy jednoczesnym niskim stopniu aktywności w zakresie samoopieki. Drugi wniosek dotyczył zależności między czasem a intensywnością leczenia. Osoby intensywnie leczone charakteryzował większy poziom stresu w pierwszym roku badania. U osób leczonych konwencjonalnie poziom stresu narastał w miarę trwania cukrzycy. Poziom samoopieki nie zależał od intensywności leczenia – bardziej aktywne podejście do terapii nie wymuszało na pacjentach równie aktywnej postawy.

Uzyskane informacje wskazują na ramy czasowe pożądanych interwencji psychologicznych. Pacjenci intensywnie leczeni powinni wcześniej uzyskać odpowiednie wsparcie i poradę psychologiczną. Ma to istotne znaczenie ze względu na kluczową rolę samoopieki w leczeniu cukrzycy, której efektywność uzależniona jest od kondycji psychicznej pacjenta.

Opracowane na podstawie: Diabetes Care / 2006-10-11