Jak poprawić przestrzeganie zaleceń przez pacjentów?

Patrick J. O’Connor – Improving Medication Adherence: Challenges for Physicans, Payers, and Policy Makers Arch Intern Med 2006;166:1802
Wrześniowy numer „Archives of Internal Medicine” zawiera kilka prac oryginalnych oraz komentarz redakcyjny poświęcony przestrzeganiu zaleceń dotyczących farmakoterapii.

Różnice między zamierzonym, a osiągniętym efektem leczenia chorób przewlekłych często wynikają z nieprzestrzegania przez pacjentów zaleceń lekarskich. Niesie to za sobą wzrost wskaźników chorobowości i śmiertelności, a także duże koszty społeczne (ok. 100 miliardów dolarów rocznie w USA).

Wykazano, że nieprzestrzeganie zaleceń prewencji wtórnej ponad trzykrotnie zwiększa śmiertelność w pierwszym roku po zawale serca. Wina za ten stan rzeczy nie leży tylko po stronie pacjentów. Lekarze często nie informują w sposób wystarczający chorych o celu i konieczności terapii, właściwym dawkowaniu, a nawet nazwie preparatu.

Współpraca farmaceutów i lekarzy w zapewnieniu pacjentom odpowiedniej informacji może być dobrym początkiem zmian na lepsze. Ważna jest okresowa weryfikacja przez lekarza lub farmaceutę wszystkich środków zażywanych przez pacjenta i ewentualne wyłączenie z terapii leków nie przynoszących udowodnionych korzyści. Może to ograniczyć ilość zażywanych leków, obniżyć ryzyko a także koszty terapii.

Autorzy komentarza używają wręcz pojęcia „rational nonadherence”, oznaczającego świadomą rezygnację przez wyedukowanego pacjenta z najmniej ważnych leków, w przypadku problemów wynikających z polifarmacji. Poprawę przestrzegania reżimu terapeutycznego może przynieść także wprowadzenie do lecznictwa „politabletki”, tj. połączenia kilku substancji stosowanych w prewencji chorób układu sercowo-naczyniowego.

Większa świadomość społeczna o konsekwencjach płynących z lekceważenia zaleceń lekarskich oraz poprawa przepływu informacji między lekarzami, farmaceutami a pacjentami jest kluczowa dla poprawy skuteczności leczenia chorób przewlekłych.

Opracowane na podstawie: Jama Internal Medicine / 2006-09-25