Ocena systemu do bezpiecznego podawania leków dożylnie

S.F.Eckel, P.Aderson, Ch.Zimmerman, E.G.Szandzik, J.C.McAllister III – User satisfaction with an intravenous medication safety system Am J Health-Syst Pharm 2006;63:1419
W USA 60% poważnych i niebezpiecznych dla życia błędów lekowych dotyczy leków podawanych dożylnie, podobne wyniki uzyskano także w Wielkiej Brytanii (56%). W przypadku pacjentów pediatrycznych około 54% potencjalnych działań niepożądanych jest spowodowanych błędami związanymi z lekami podawanymi dożylnie. Jednocześnie zauważa się fakt, że na poszczególnych oddziałach szpitalnych używa się tylko ograniczonej liczby leków i.v. , a błędy w ich podaniu są związane z brakiem wtórnej kontroli przez personel podający lek.

Wydaje się, że problem ten może być rozwiązany przez rozwijającą się technologię. Obecnie w niektórych pompach infuzyjnych zastosowano dodatkowe oprogramowanie (IVMSS- i.v Medication safety system), w którym tworzy się tzw.: bibliotekę leków. Moduł ten pozwala na wprowadzenie do pamięci pompy najczęściej stosowanych leków wraz z danymi dotyczącymi ich podania (np.: min i max szybkość infuzji, dawki itp.). W przypadku wprowadzenia dla danego leku innych niż zaprogramowane danych, aparat sygnalizuje to poprzez włączenie alarmu.

Autorzy pracy przedstawiają wyniki oceny użycia jednej z dostępnych na rynku w USA pomp infuzyjnych z IVMSS przeprowadzonej w 3 szpitalach. Badania prowadzono przez okres 3 tygodni, a udział w nich wzięło 115 osób (w tym 106 pielęgniarek, 4 farmaceutów i 5 bioinżynierów). W sumie w trakcie badań w 3 placówkach zaprogramowano w pompach 100 leków. Za pomocą pomp infuzyjnych wykonano 7477 podań dożylnych, z czego 4160 (55,6%) podań dotyczyło leków wcześniej zaprogramowanych w bibliotece leków.

W 132 (1,8%) przypadkach wystąpiła konieczność zmian wprowadzanych danych w wyniku wystąpienia błędów. Urządzenie wykryło pomyłkę w momencie wyboru leku w 43 przypadkach , natomiast w pozostałych 89 przypadkach błąd został zasygnalizowany przy końcowym zatwierdzaniu. Należy podkreślić, że wszystkie błędy zostały wykryte i usunięte przed rozpoczęciem infuzji leku, a tym samym nie wystąpiło ryzyko poważnych komplikacji dla pacjentów. Wszystkie osoby obsługujące urządzenie pozytywnie oceniły łatwość jego obsługi.

Podsumowując można stwierdzić, że pompy infuzyjne z możliwością stworzenia biblioteki leków mogą skutecznie zapobiegać błędom przy dożylnym podaniu leków.

Opracowane na podstawie: American Journal of Health-System Pharmacy / 2006-08-01