Czy agresywne obniżanie ciśnienia tętniczego jest bezpieczne?

William B. Kannel i Ramachandran S. Vasan – Aggressive lowering of blood pressure Lancet 2006;368:627
Istnieje powszechne przekonanie o korzyściach wynikających z agresywnego obniżania ciśnienia tętniczego. Znalazło ono odzwierciedlenie w aktualnych standardach dotyczących postępowania w nadciśnieniu.

Wciąż nie jest oczywiste, czy nadmierne obniżenie ciśnienia, w szczególności rozkurczowego, nie prowadzi do paradoksalnego wzrostu ryzyka choroby wieńcowej. Tym zagadnieniem zajęli się autorzy krótkiego artykułu przeglądowego opublikowanego w The Lancet.

Zależność między ciśnieniem rozkurczowym a ryzykiem wieńcowym była przedmiotem szeregu badań. W jednym z ważniejszych, INVEST, wykazano wzrost ryzyka choroby wieńcowej związany z niskim ciśnieniem rozkurczowym w podgrupie osób po zawale serca. Analogiczna zależność, choć ograniczona jedynie do osób z podwyższonym ciśnieniem skurczowym, a więc z wysokim ciśnieniem tętna, była zauważalna także w dobrze zaprojektowanej analizie danych z badania Framingham.

Odpowiedź na pytanie, czy w codziennej praktyce kierować się wynikami wzmiankowanych prac, czy też, zgodnie z wnioskami z wielu badań obserwacyjnych, agresywnie obniżać ciśnienie rozkurczowe, nie jest oczywista. Wyniki meta-analizy 8 badań (ponad 28000 pacjentów) wykazały, że obniżanie ciśnienia przynosi korzyści nawet u chorych z ciśnieniem rozkurczowym < 70 mm Hg, pod warunkiem, że ciśnienie skurczowe również ulega obniżeniu. Prawdopodobnie za wzrost ryzyka wieńcowego odpowiada nie tyle niskie ciśnienie rozkurczowe, ile wysokie ciśnienie tętna, którego pierwszy z wymienionych parametrów jest składową.

Tym samym, ostrożność w obniżaniu ciśnienia rozkurczowego należy zachować przede wszystkim u osób z izolowanym nadciśnieniem skurczowym. Drugą podgrupą, która wymaga ostrożności, są osoby z już rozpoznaną chorobą wieńcową. Zdaniem autora, w tych przypadkach szczególnie korzystne mogą być leki hipotensyjne zmniejszające sztywność tętnic.

Opracowane na podstawie: Lancet / 2006-08-19