Przewekła choroba żylna a proces zapalny

John J. Bergan i wsp – Chronic venous disease N Engl J Med 2006;355:488
W New England Journal of Medicine ukazał się artykuł poglądowy Dr J. Bergana i wsp., poświęcony przewlekłej chorobie żylnej kończyn dolnych, ze zwróceniem szczególnej uwagi na rolę procesu zapalnego w tej chorobie. Z danych epidemiologicznych wynika, że przewlekła choroba żylna jest zjawiskiem powszechnym, występującym częściej u kobiet niż u mężczyzn. Do najbardziej znanych jej objawów zalicza się żylaki podudzi oraz owrzodzenia żylne.

W ostatnich latach dokonano dużego postępu w poznawaniu mechanizmów odpowiedzialnych za występowanie zmian, a zwłaszcza roli procesu zapalnego. Czynnikiem wyjściowym całego cyklu zmian patologicznych jest nadciśnienie żylne, które może być spowodowane niewydolnością zastawek żylnych. Z badań klinicznych wynika ponadto, że zastawki żylne tolerują podwyższone ciśnienie (np. w następstwie utrudnienia odpływu żylnego) przez pewien okres, a następnie dochodzi do stymulacji procesu zapalnego, remodelingu i zaniku zastawek, a w konsekwencji do przepływu zwrotnego. Dodatkowym czynnikiem odgrywającym rolę w całym procesie są siły ścinające, oddziałujące na wewnętrzną ścianę żył, które zanikają w momencie wystąpienia przepływu turbulentnego, co także jest czynnikiem stymulującym proces zapalny (przede wszystkim interakcję leukocyty-śródbłonek).

Na podstawie badań klinicznych stwierdzono, że istnieje związek pomiędzy procesem zapalnym a nasileniem zmian skórnych w przewlekłej chorobie żylnej. Do najczęściej opisywanych objawów klinicznych zgłaszanych przez chorych należą: ból, ciężkość kończyn, obrzęki, kurcze, pieczenie, swędzenie i uczucie przewlekłego zmęczenia nóg. Zdaniem autora wczesna interwencja ukierunkowana na zapobieganie nadciśnieniu żylnemu, hamowanie przepływu zwrotnego i procesu zapalnego może ograniczyć nasilenie objawów oraz ryzyko wystąpienia owrzodzeń żylnych. Stosowanie pończoch uciskowych poprawia przepływ i zmniejsza ryzyko wystąpienia owrzodzeń, ogranicza obrzęki i przebarwienia, poprawiając jakość życia. Dysponujemy także coraz większą ilością danych przemawiających za wczesną interwencją chirurgiczną jako metodą prewencji powikłań. Niemniej jednak, zdaniem Dr Bergana, największe korzyści powinno przynieść stosowanie środków hamujących proces zapalny.

W opinii autorów postęp w poznawaniu komórkowych i molekularnych mechanizmów choroby może w przyszłości pozwolić na identyfikacje nowych celów terapeutycznych.

Opracowane na podstawie: NEJM / 2006-08-03