Zespół metaboliczny król jest nagi?

R. Khan – The metabolic syndrome (emperor) wears no clothes Diabetes Care 2006;20:1693
Na łamach Diabetes Care odbyła się dyskusja na temat zespołu metabolicznego, którego koncepcja jest przez niektórych autorów krytykowana.

Jednym z przeciwników tego pojęcia jest Richard Khan. Jego zdaniem, współczesna definicja zespołu metabolicznego nie jest oparta na jasnych przesłankach biologicznych, a zespół metaboliczny jest relatywnie mało czułym wskaźnikiem insulinooporności. Definicja nie obejmuje czynników, np. prozakrzepowych i prozapalnych (funkcjonujących jedynie „domyślnie”). Niejasne są kryteria nadciśnienia tętniczego. Bez odpowiedzi pozostaje pytanie, dlaczego jako kryterium przyjęto 130/85 mmHg a nie 135/80 lub nawet 125/75 mmHg.

Zdaniem Khana zespół metaboliczny jest relatywnie słabym predyktorem rozwoju cukrzycy i chorób układu sercowo-naczyniowego. Ryzyko rozwoju cukrzycy można łatwiej ocenić na podstawie występowania otyłości i podwyższonych stężeń glukozy na czczo. Również założenie, że zespół metaboliczny określa długotrwałe ryzyko wystąpienia niepożądanych zdarzeń kardiologicznych wydaje się nie wytrzymywać krytyki w świetle nowych doniesień badania Framingham wskazujących, że w obserwacji 20-letniej wskaźnik ryzyka wg. Framingham jest lepszym predyktorem zdarzeń niż zespół metaboliczny.

Autor uważa również, że działanie promiażdżycowe czynników ryzyka zawartych w definicji zespołu metabolicznego nie jest niczym innym jak sumą jego poszczególnych składowych. Z powyższych względów koncepcja zespołu metabolicznego nie powoduje żadnych zmian w postępowaniu klinicznym, jest tylko „sztuczną klasyfikacją,” która może odwrócić uwagę od ważniejszych czynników ryzyka, jak np. cholesterolu LDL, czy znacznie podwyższonych wartości ciśnienia tętniczego. Również rozpoznanie zespołu metabolicznego nie zmienia terapii opartej na leczeniu najważniejszych czynników ryzyka i modyfikacji stylu życia.

Zdaniem Khana chwili obecnej brak jest dowodów naukowych, które uzasadniałyby wprowadzanie pojęcia zespołu metabolicznego do praktyki klinicznej.

Opracowane na podstawie: Diabetes Care / 2006-07-03