Kardiologiczny zespół X- czy tylko dysfunkcja mikrokrążenia?

R. Arroyo-Espliguero i J.C. Kaski – Microvascular dysfunction in cardiac syndrome X: the role of inflammation LINK: CMAJ 2006;174:1833
Na łamach Canadian Medical Association Journal, w komentarzu redakcyjnym poruszono ważną, z praktycznego punktu widzenia, koncepcję kardiologicznego zespołu X.

Jak wiadomo, u około 10 – 30% chorych poddawanych koronarografii nie stwierdza się zmian miażdżycowych, mimo nawracających dolegliwości bólowych w klatce piersiowej. U części obecne są obiektywne zmiany niedokrwienne (obniżenie odcinka ST w teście wysiłkowym lub EKG spoczynkowym, ubytki perfuzji w scyntygrafii mięśnia sercowego), co spełnia definicję kardiologicznego zespołu X. Przewlekłość schorzenia mimo, że wydaje się nie pogarszać rokowania, przekłada się na obniżenie jakości życia pacjentów oraz zwiększa koszty opieki medycznej.

W patofizjologii zespołu ważną rolę odgrywają zaburzenia mikrokrążenia. U chorych z kardiologicznym zespołem X, pomimo maksymalnego rozszerzenia tętniczek, przepływ przez mikrokrążenie nie wzrasta istotnie. Obniżona w ten sposób rezerwa przepływu skutkuje niedokrwieniem w sytuacjach typowych.

Ważnym mechanizmem zaburzeń mikrokrążenia jest dysfunkcja śródbłonka, z przesunięciem równowagi z tworzenia substancji naczyniorozszerzających (NO) w kierunku naczyniokurczących (endotelina-1). Zaburzenia dysfunkcji śródbłonka w kardiologicznym zespole X skojarzone są z nasileniem się procesów zapalnych, których markery jak np. białko C-reaktywne (CRP) są wyraźnie zwiększone w tej grupie chorych. Stan zapalny i CRP bezpośrednio pogarszają funkcję śródbłonka, a stężenia CRP korelują z markerami klinicznymi i elektrokardiograficznymi ciężkości choroby.

Wykazano, że w zespole kardiologicznym X ultrasonografia wewnątrzwieńcowa pozwala stwierdzić blaszki miażdżycowe w tętnicach wieńcowych, a CRP koreluje z grubością warstwy intima-media tętnic szyjnych.

Dotychczasowe wyniki badań sugerują, że statyny i ACE-inhibitory mogą poprawić funkcje śródbłonka. Leki te wydają się być według autorów użyteczne w leczeniu chorych z kardiologicznym zespołem X, a zapalna koncepcja dysfunkcji śródbłonka oraz monitorowanie obrazowe wczesnych przejawów miażdżycy mogą tworzyć zręby postępowania praktycznego.

Opracowane na podstawie: Canadian Medical Associaton Journal / 2006-06-20