Czy można poprawić rokowanie kobiet po zawale serca?

Philip Greenland i Martha Gulati – Improving outcomes in women with myocardial infarction Arch Intern Med 2006;166:1162
Z danych z piśmiennictwa wynika, że kobiety zapadają na zawały serca około 5 lat później niż mężczyźni, a objawy choroby wieńcowej odbiegają od opisywanych przez mężczyzn. Także wyniki testów diagnostycznych są odmienne. Co więcej, rokowanie kobiet po zawale jest gorsze niż mężczyzn.

Na podstawie obserwacji klinicznych wydaje się, że starszy wiek w momencie zachorowania, opóźnienie zgłoszenia się do lekarza i późniejsze rozpoczęcie leczenia, a także mniej intensywne leczenie poszpitalne, są czynnikami odpowiedzialnymi za gorszą przeżywalność kobiet po zawale.

W Archives of Internal Medicine w 2006 roku ukazał się komentarz Greenlanda i Gulati, poświęcony rokowaniu kobiet po zawale serca, w kontekście projektu GAP (Guidelines Applied in Practice). Wyniki analizy wskazują na możliwość przynajmniej częściowej poprawy sytuacji.

Zastosowanie przy wypisie ze szpitala szczegółowych zaleceń dotyczących farmakoterapii i planu postępowania poszpitalnego przyczyniło się do zwiększenia odsetka chorych po zawale leczonych zgodnie ze standardami. Po rozpoczęciu programu GAP większy odsetek pacjentów otrzymywał leki uważane za wpływające korzystnie na rokowanie (beta blokery (BB), aspiryna (ASA), leki hipolipemizujące, inhibitory enzymu konwertującego angiotensynę (IKA)).

Uczestnictwo w programie zmniejszyło ryzyko zgonu zarówno mężczyzn jak i kobiet. W analizie wielu zmiennych udokumentowano, że stosowanie procedur badania GAP było niezależnym czynnikiem prognostycznym mniejszej śmiertelności w grupie kobiet (nadal jednak lepsze rokowanie mieli mężczyźni).

Autorzy komentarza zwracają uwagę na fakt, że pomimo pewnej poprawy w postępowaniu zgodnie z wytycznymi, nadal utrzymywały się różnice zależne od płci. Kobiety rzadziej niż mężczyźni otrzymywały BB w pierwszej dobie zawału, a także ASA, IKA i leki obniżające cholesterol przy wypisie. Rzadziej też wykonywano u nich zabiegi rewaskularyzacji. Zdaniem Greenlanda i Gulati przyczyny utrzymywania się tych różnic, pomimo dostępności standaryzowanych zaleceń, nie zostały wyjaśnione i wymagają oceny w kolejnych badaniach.

Opracowane na podstawie: Jama Internal Medicine / 2006-06-12