Czynniki wpływające na przestrzeganie zaleceń dotyczących farmakoterapii w depresji

Mitchell AJ – Depressed patients and treatment adherence Lancet 2006;367:2041
W The Lancet opublikowano kolejny, ważny głos w dyskusji na temat przyczyn nieprzestrzegania zaleceń dotyczących farmakoterapii depresji.

Autor krótkiego artykułu, Alex. J. Mitchell, definiuje depresję jako przewlekłą chorobę z tendencją do nawrotów. Z piśmiennictwa wynika, że u większości chorych okresy zaostrzeń są częstsze i dłuższe od okresów remisji. Wiadomo również, że ryzyko nawrotu depresji można zmniejszyć nawet o 28%, przyjmując leki nie tylko w trakcie zaostrzenia ale także przez 6 miesięcy po ustąpieniu objawów. Ponadto, zalecając pacjentom stosowanie leków przez 5 lat, można uzyskać zmniejszenie liczby epizodów depresyjnych o połowę.

Pomimo tak optymistycznych danych na temat skuteczności interwencji, odsetek osób przerywających leczenie w ciągu pierwszych 30 dni ocenia się na 42%. Po 90 dniach leki stosuje jedynie 28% pacjentów.

Analiza przyczyn nieprzestrzegania zaleceń dotyczących farmakoterapii wskazuje na to, że aż trzy czwarte leczonych wyraża obawę przed uzależnieniem od środków antydepresyjnych, preferując psychoterapię lub też niestosowanie żadnej metody leczenia. Wstępna nieufność wobec farmakoterapii zwiększa o 62% ryzyko jej przedwczesnego przerwania.

Inną, ważną przyczyną niestosowania zaleceń jest przekonanie o braku potrzeby kontynuowania leczenia po uzyskaniu poprawy. Taki sąd wyraża nawet połowa osób otrzymujących leki. W końcu, niedocenianą przez lekarzy przyczyną przerywania terapii, są kłopotliwe działania niepożądane, takie jak zaburzenia seksualne, przyrost masy ciała lub senność.

Większości przypadków niesubordynacji pacjentów można zapobiec informując ich wprost o potrzebie przewlekłego stosowania leków, zależności pomiędzy systematycznością terapii a jej odległą skutecznością oraz o możliwych powikłaniach.

Opracowane na podstawie: Lancet / 2006-06-24