Czy opinie pacjentów są dobrym wykładnikiem jakości opieki zdrowotnej?

Mala Rao i wsp – Patients` own assessments of quality of primary care, compared with objective records based measures of technical quality of care: cross sectional study BMJ 2006;333:19
Opinie pacjentów na temat jakości opieki zdrowotnej nie pokrywają się z wynikami obiektywnych analiz, twierdzą autorzy niezwykle ciekawej pracy opublikowanej w British Medical Journal. Ta obserwacja może mieć istotny wpływ na kryteria podejmowania decyzji o wyborze i finansowaniu programów zdrowotnych.

Konsekwencją postępującego wzrostu świadomości zdrowotnej mieszkańców krajów zachodnich jest coraz większy wpływ pacjentów na decyzje dotyczące diagnostyki i leczenia. Zdaniem niektórych badaczy, opinie pacjentów są najlepszym wykładnikiem rzeczywistych potrzeb zdrowotnych populacji i powinny decydować o kształcie polityki zdrowotnej. Wyniki pracy autorstwa Rao i wsp. przeczą takiemu przekonaniu.

W przekrojowym badaniu wzięło udział łącznie 3487 osób powyżej 65 roku życia. Uczestników proszono o ocenę jakości opieki zdrowotnej świadczonej przez ich lekarzy rodzinnych. Jednocześnie zdefiniowano trzy zmienne umożliwiające obiektywną ocenę tego parametru. Były to: monitorowanie i kontrola nadciśnienia tętniczego oraz szczepienia przeciwko grypie.

Współczynnik zgodności pomiędzy subiektywnymi opiniami pacjentów a obiektywnymi wykładnikami jakości monitorowania nadciśnienia tętniczego był niski i wynosił 0.22 (95% przedział ufności, -0.28 – 0.26). Porównanie opinii i faktów związanych z kontrolą ciśnienia tętniczego przyniosło podobny wynik (współczynnik zgodności 0.30, -0.19 – 0.67). W przypadku szczepień przeciwko grypie, zgodność pomiędzy sugestiami pacjentów a danymi z rejestrów medycznych była jeszcze mniejsza (-0.05, -0.50 – 0.43).

Podsumowując, wyciąganie wniosków dotyczących jakości opieki zdrowotnej jedynie na podstawie opinii pacjentów byłoby niezwykle ryzykowne. Warunkiem wiarygodnej oceny jest uwzględnienie w niej zarówno parametrów subiektywnych, jak i obiektywnych.

Opracowane na podstawie: BMJ / 2006-07-01