Poziom zrozumienia ulotek informacyjnych leków przez pacjentów o poziomie edukacyjnym

M.S.Wolf, T.C.Davis, H.H.Tilson, P.F.BassIII, R.M.Parker – Misunderstanding of prescription drug warning labels among patients with low literacy Am J Health-Syst Pharm 2006;63;1048
W USA blisko 40 milionów dorosłych osób posiada tylko podstawowy poziom edukacji i ma problemy ze zrozumieniem informacji zdrowotnych (instrukcje lekarza, diagnoza). Niski poziom edukacji może być czynnikiem ryzyka wystąpienia błędów lekowych wynikających z nieprawidłowego stosowania się do zaleceń personelu medycznego, może być też powodem złego zrozumienia informacji zawartych w ulotce leku stosowanego przez pacjenta.

Autorzy pracy przeprowadzili badania mające na celu ocenę zrozumienia informacji zawartych w ulotkach i na opakowaniach leków przez pacjentów o niskim poziomie edukacji. W badaniu udział wzięli pacjenci przebywający w szpitalu klinicznym Uniwersytetu Stanowego w Luisianie.

Z pacjentami tymi przeprowadzano standardowy wywiad demograficzny, a następnie pokazywano im 8 etykiet informacyjnych i proszono o określenie, jaki rodzaj informacji one przedstawiają, dodatkowo zadawano uczestnikom pytania ogólne dotyczące przedstawionych etykiet (np.: barwa, skojarzenia z nią związane, czy obrazek jest pomocny w zrozumieniu instrukcji itp.). W sumie w badaniu udział wzięło 251 pacjentów, mówiących po angielsku w wieku od 18 do 81 lat , większość z nich była Afroamerykaninami.

Stopień zrozumienie poszczególnych etykiet informacyjnych wahał się od 0% do 78%. Najwyższy poziom zrozumienia uzyskano dla informacji: „Przyjmować z posiłkiem” (78%), żaden z pacjentów natomiast poprawnie nie zrozumiał zalecenia: „Nie spożywać nabiału, środków zobojętniających soki żołądkowe oraz preparatów żelaza w odstępie godziny od przyjęcia leku”.

Analizując uzyskane dane stwierdzono, że znacznie słabiej rozumiane były informacje wielo-stopniowe oraz skomplikowane językowo – zawierające fachowe słownictwo np.: środki zobojętniające soki żołądkowe. Często też, zwłaszcza w przypadku informacji skomplikowanych, umieszczenie obok tekstu obrazków powodowało zakłopotanie badanych.

Pacjenci zwracali również uwagę na kolor informacji (tekst lub tło informacji). Informacja pisana na czerwono uznawana była za informacje o niebezpieczeństwie, żółta – ostrzeżenie, natomiast niebieska, zielona oraz biała odczytywana była jako zalecenie.

Jak widać, więc na podstawie przeprowadzonych badań zrozumienie informacji zawartych na etykietach leków stanowi poważny problem, zwłaszcza wśród pacjentów o niskim poziomie edukacji i może być przyczyną powstawania błędów lekowych. Wydaje się też, że aby zwiększyć zrozumienie etykiet leków konieczne jest przedstawianie ich prostym językiem, w postaci komunikatów jednostopniowych, a kolor informacji powinien być dostosowany do jej treści.

Opracowane na podstawie: American Journal of Health-System Pharmacy / 2006-06-05