Sprawność fizyczna a ryzyko rozwoju demencji u osób w wieku podeszłym

Li Wang i wsp – Performance-based physical function and future dementia in older people Arch Intern Med 2006;166:1115
Z badań przekrojowych wynika, że upośledzenie funkcji poznawczych związane jest z gorszą sprawnością fizyczną. Także w niektórych badaniach prospektywnych wykazano związek pomiędzy wyjściową sprawnością fizyczną a upośledzeniem sprawności poznawczej oraz pomiędzy wyjściowym stanem psychicznym a postępującą niesprawnością fizyczną.

Celem pracy Dr Wanga i wsp., opublikowanej w Archives of Internal Medicine, była ocena trafności hipotezy, zgodnie z którą niska sprawność fizyczna może być czynnikiem prognostycznym wczesnego rozwoju demencji przy założeniu, że demencję poprzedza niemy okres kliniczny. Obserwacji dwuletniej poddano grupę 2288 osób powyżej 64 roku życia, bez zaburzeń funkcji poznawczych. Głównym punktem końcowym badania było wystąpienie demencji oraz choroby Alzheimera (AD). Sprawność fizyczna była oceniana za pomocą performance based physical function score (PPF), w którym oceniano dystans marszu, sprawność zmiany pozycji ciała, siłę zacisku dłoni (grip test), a także zachowanie równowagi w pozycji pionowej.

W okresie obserwacji demencję stwierdzono u 319 osób (w tym u 221 AD), przy czym u uczestników badania z wynikiem PPF > 10 jedynie 17,4 incydentu na 1000 osobo-lat obserwacji vs 53,1 przy wyniku <= 10. Niższy o 1 punkt wynik w PPF oznaczał zwiększone ryzyko demencji (wskaźnik hazardu [HR] 1,08, p<0,001), zwiększone ryzyko AD (HR = 1,06, p<0,01) i zmniejszenie sprawności poznawczych, ocenianych za pomocą Cognitive Ability Screening Score (o 0,11 punktu na rok, p<0,001). We wszystkich tych analizach uwzględniono wpływ wieku, płci, edukacji, wyjściowego poziomu poznawczego, wywiadu rodzinnego w kierunku AD, depresji, choroby wieńcowej i chorób naczyniowych mózgu.

Zdaniem autorów wyniki pracy dostarczają przekonujących danych, przemawiających za związkiem pomiędzy niższą sprawnością fizyczną a późniejszą demencja lub AD. Niższa sprawność fizyczna może poprzedzać zachorowanie, a wyższa opóźnić wystąpienie demencji, co ma istotne implikacje kliniczne.

Opracowane na podstawie: Jama Internal Medicine / 2006-05-22