Jak zwiększyć udział pacjentów w terapii cukrzycy?

A.M. Delamater – Improving patient adherence Clinical Diabetes 2006;24:71
W artykule przeglądowym na łamach Diabetes Care Alan M. Delamater porusza, istotny z praktycznego punktu widzenia, problem przestrzegania zaleceń przez pacjentów z cukrzycą.

Problem ma powszechny wymiar epidemiologiczny. Oszacowano, że dla różnorodnych chorób przewlekłych częstość nieprzestrzegania zaleceń leczniczych i modyfikacji stylu życia mieści się w granicach 50%.

Jak pokazały wyniki ostatnio przeprowadzonego badania „Cross-National Diabetes Attitudes, Wishes and Needs”, u osób z cukrzycą typu 1 i 2 częstość przestrzegania zaleconego schematu leczniczego oceniono odpowiednio na 83% i 78%, samokontroli glikemii na 70% i 64%, stosowania właściwej diety na 39% i 37% oraz utrzymania odpowiedniej aktywności fizycznej na 37% i 35%.

Spośród czynników demograficznych czynnikami ryzyka nieprzestrzegania zaleceń są rasa czarna, latynoska, niski poziom dochodów i wykształcenia. Ważną rolę pełnią również czynniki psychologiczne. Lęk, depresja, zaburzenia w odżywianiu niezmiennie wiążą się z gorszą współpracą z lekarzem. Z kolei takie czynniki jak: racjonalność postępowania terapeutycznego, jego skuteczność odczuwana przez pacjenta, przekonanie o poważnych konsekwencjach choroby, mogą działać motywująco.

Niezmiernie ważne jest wsparcie osób bliskich pacjentowi, dobra organizacja opieki medycznej, z możliwością częstych kontaktów z zespołem odpowiedzialnym za leczenie, w tym z wykwalifikowaną pielęgniarką diabetologiczną.

W świetle powyższych informacji autorzy proponują odejście od modelu nakazów w medycynie i zwiększenie odpowiedzialności pacjenta za swoje zdrowie i proces leczenia, tak by w tym zakresie chory na cukrzycę stał się dla lekarza równorzędnym partnerem, który aktywnie bierze udział w określaniu celów leczniczych i sposobów ich realizacji. Autorzy proponują odpowiednie interwencje behawioralne, w ramach terapii poznawczej, mogące zwiększyć rolę pacjenta w przewlekłym procesie leczenia cukrzycy.

Opracowane na podstawie: Clinical Diabetes / 2006-04-06