Zaburzenia dwubiegunowe – jak poprawić wykrywalność?

Michael Berk i wsp – Diagnosing bipolar disorder: how can we do it better? MJA 2006;184:459
Niedostatecznie częste lub błędne rozpoznawanie zaburzeń dwubiegunowych jest jednym z problemów współczesnej psychiatrii, twierdzą autorzy artykułu przeglądowego opublikowanego w Medical Journal of Australia.

Chorobowość z powodu zaburzeń dwubiegunowych w dorosłej populacji USA ocenia się na 3.4%. Odsetek osób, u których zaburzenia dwubiegunowe pozostają nierozpoznane, sięga 50%. U 35% z rozpoznaną chorobą dwubiegunową diagnoza została postawiona ponad 10 lat od wystąpienia pierwszych objawów. Około 30% przypadków jest błędnie klasyfikowanych jako depresja nawracająca.

Przeszkodą w częstszym rozpoznawaniu choroby jest między innymi brak jednolitego systemu diagnostycznego. W szczególności, obowiązujące kryteria diagnostyczne wręcz uniemożliwiają wykrycie tych przypadków, w których nie występuje pełnoobjawowa mania lub hipomania. Ponadto, rozpoznaniu często umykają zaburzenia o krótkim czasie trwania poszczególnych cykli. W końcu, właściwą diagnozę utrudnia jednoczesne występowanie innych zaburzeń psychicznych, w tym nadużywania leków (do 71% pacjentów) i zaburzeń lękowych (do 93%).

Zaburzenia dwubiegunowe należy brać pod uwagę u osób, u których zaburzenia nastroju występują rodzinnie, pojawiły się po porodzie, w młodym wieku lub nawracają sezonowo. Cenną wskazówką mogą być nietypowe objawy depresyjne: hipersomnia, hiperfagia, zmęczenie, lęk przed odrzuceniem.

Wczesne i trafne rozpoznanie ma kluczowe znaczenie dla jakości życia chorych. Choroba ujemnie wpływa nie tylko na życie społeczne i towarzyskie, ale również na wykształcenie i zarobki. Ryzyko samobójstwa w przebiegu choroby dwubiegunowej jest 12-krotnie wyższe niż w ogólnej populacji. Skuteczność interwencji terapeutycznych w zaburzeniach dwubiegunowych zależy w dużej mierze od momentu ich zastosowania. Spośród leków największe nadzieje wiąże się ze stabilizatorami nastroju i atypowymi antypsychotykami. Klasyczne leki przeciwdepresyjne są często nieskuteczne.

Opracowane na podstawie: Medical Journal of Australia / 2006-05-01