Monitorowanie glikemii- standardy i co nowego dla praktyki

Ch.D. Saudek, R. L. Derr i R.R. Kalyani – Assessing glycemia in diabetes using self-monitoring blood glucose and hemoglobin A1c JAMA 2006;295:1688
Na łamach Journal of the American Medical Association (JAMA) Saudek i wsp. przedstawili współczesne sposoby kontroli wyrównania metabolicznego cukrzycy.

Samokontrola glikemii jest, potwierdzonym przez badania kliniczne, standardem postępowania poprawiającym wyrównanie metaboliczne u chorych na cukrzycę leczonych insuliną. Chociaż dokładne zalecenia są ciągle przedmiotem kontrowersji, to u chorych na cukrzycę typu 1 korzystne są 4, lub nawet 8 punktowe, codzienne profile glikemii. W wybranych sytuacjach wskazane jest częstsze monitorowanie glikemii (ciąża, pompa insulinowa) oraz monitorowanie glikemii poposiłkowej i glikemii nocnej. Wyraźny postęp w zakresie kontroli glikemii mogą przynieść systemy jej ciągłego monitorowania. Jest to pierwszy krok do zamknięcia pętli podaży insuliny w zależności od glikemii i do opracowania sztucznej trzustki.

W dłuższej perspektywie czasowej wyrównanie metaboliczne jest oceniane na podstawie poziomu HbA1c (glukozylacji N-końcowej waliny w łańcuchach beta hemoglobiny). Oszacowano, że 50% poziomu HbA1c zależy od stężeń glukozy w ciągu ostatniego miesiąca, 25% od stężeń glukozy między 30 a 60 dniem i 25% od stężeń glukozy między 60 a 120 dniem od pomiaru HbA1c.

Opracowano nowe metody oznaczania glikacji waliny w łańcuchach hemoglobiny, których wartości referencyjne są o 1,3 – 1,5% niższe od aktualnych norm HbA1c: 2-4% vs 4-6%. Dużym postępem w diagnostyce jest również opracowanie systemów szybkiej oceny HbA1c w warunkach domowych i w gabinetach lekarskich. Zaleca się kontrolę poziomów HbA1c co kwartał, co pozwala efektywniej dokonywać modyfikacji terapii tak, aby utrzymać HbA1c <7% zgodnie ze standardami ADA.

Nowością jest zatwierdzenie przez FDA oznaczeń 1,5-anhydroglucitolu, który ocenia wahania glikemii m.in. poposiłkowej. Związek ten konkuruje przy reabsorpcji w nerkach z glukozą, więc hiperglikemia poposiłkowa sprzyja zwiększonemu wydalaniu anhydroglucitolu z moczem i obniża jego stężenie w surowicy krwi. Autorzy w podsumowaniu podkreślają znaczenie monitorowania wyrównania cukrzycy dla osiągnięcia większej skuteczności leczenia i prewencji powikłań cukrzycy.

Opracowane na podstawie: JAMA / 2006-04-12