Jaki parametr kontroli cukrzycy koreluje ze stresem oksydacyjnym?

L. Monnier i wsp – Activation of oxidative stress by acute glucose fluctuations compared with sustained chronic hyperglycemia in patients with type 2 diabetes JAMA 2006;295:1681
Udział wolnych rodników tlenowych w patofizjologii cukrzycy pozwala na unifikację teorii rozwoju późnych powikłań cukrzycy. Nadtlenki mają w warunkach hiperglikemii uaktywniać procesy doprowadzające do uszkodzenia ściany naczyniowej: zwiększać aktywność szlaków poliolowych i akumulację sorbitolu i fruktozy w ścianie naczynia, zwiększać tworzenie zaawansowanych produktów glikacji białek, nasilać aktywację kinazy białkowej C i czynnika jądrowego kappa β oraz zwiększać aktywność szlaku heksozoaminowego.

L. Monnier i wsp. na łamach Journal of the American Medical Association (JAMA) przedstawili wyniki eksperymentów klinicznych oceniających mechanizmy wzrostu produkcji nadtlenków w cukrzycy. Do grupy badanej wybrali 21 chorych na cukrzycę typu 2, w wieku średnio 63 lat, leczonych lekami doustnymi lub dietą. Grupę kontrolną stanowiły osoby bez zaburzeń metabolizmu glukozy, dobrane pod względem wieku i płci.

U każdego z uczestników badania przeprowadzono trzydniowy test ciągłego monitorowania glikemii, wykonano szereg analiz biochemicznych, oznaczając m.in. glikemię na czczo, lipidogram oraz HbA1c. Jako miernik stresu oksydacyjnego wybrano wydalanie z moczem 8 iso-PGF2α, wyrażone w pikogramach/miligram kreatyniny.

W grupie z cukrzycą wydalanie 8 iso-PGF2α było istotnie wyższe, w porównaniu z grupą kontrolną: 482 pg/mg kreatyniny vs 275 pg/mg kreatyniny (p<0,001). Spośród analizowanych parametrów tylko wahania stężeń glukozy (mierzone jako średnia amplituda wahań glikemii oraz średnie pole powierzchni przyrostu glikemii po posiłku) korelowały dodatnio ze wzrostem wydalania 8 iso-PGF2α. Żaden ze statycznych parametrów oceniających hiperglikemię: stężenie glukozy na czczo, średnie dobowe stężenie glukozy, poziom HbA1c, nie korelował z wydalaniem 8 iso-PGF2α. Podobnie nie stwierdzono zależności pomiędzy wydalaniem 8 iso-PGF2α a parametrami lipidogramu.

Autorzy w konkluzji podkreślają dominujące znaczenie zmienności glikemii dla rozwoju stresu oksydacyjnego i wskazują na konieczność zapewnienia stabilnej kontroli metabolicznej z ograniczeniem jej gwałtownych wahań, w celu prewencji chorób sercowo-naczyniowych.

Opracowane na podstawie: JAMA / 2006-04-12