Ograniczenie kaloryczności posiłków a biomarkery długowieczności, adaptacja metaboliczna i stres oksydacyjny

Leonie K. Heilbronn i wsp – Effect of 6-months calorie restriction on biomarkers of longevity, metabolic adaptation and oxidative stress in overweight indywiduals JAMA 2006;295:1539
W badaniach eksperymentalnych długotrwałe ograniczenie kaloryczności pokarmu prowadzi do wydłużenia przeżycia małych zwierząt, najprawdopodobniej poprzez zmniejszenie wydatku energetycznego i jednoczesną redukcję stresu oksydacyjnego. Nieznany jest natomiast wpływ redukcji kaloryczności posiłków u ludzi.

Dr Heilbronn i wsp., w pracy opublikowanej w Journal of American Medical Association, opisują wyniki randomizowanego badania, oceniającego wpływ zmniejszenia dziennej podaży kalorii u kobiet i mężczyzn z nadwagą. 48 ochotników podzielono na 4 grupy: grupę kontrolną, grupę otrzymującą dietę niskokaloryczną (zmniejszenie kaloryczności o 25% w stosunku do zapotrzebowania), grupę otrzymującą dietę niskokaloryczną w połączeniu z regularnym treningiem fizycznym (łącznie zmniejszenie o 25% kaloryczności w stosunku do zapotrzebowania) oraz grupę otrzymującą dietę ubogokaloryczną (890 kcal/dzień).

Po 6 miesiącach w obu grupach otrzymujących dietę niskokaloryczną stwierdzono redukcję masy ciała o około 10%, a w grupie otrzymującej dietę ubogokaloryczną o ok. 14%. Oceniane „markery długowieczności” (stężenie insuliny na czczo oraz temperatura głęboka ciała) były niższe we wszystkich grupach z dietą niskokaloryczną, w porównaniu z grupą kontrolną. 24-godzinne zapotrzebowanie energetyczne, nawet po uwzględnieniu wpływu redukcji masy ciała, okazało się istotnie obniżone we wszystkich analizowanych grupach. Korzystny wpływ interwencji zaobserwowano także w odniesieniu do uszkodzenia struktury łańcuchów DNA (co przemawia za mniejszym stresem oksydacyjnym.

Zdaniem autorów, uzyskane wyniki potwierdzają korzystny wpływ restrykcji kalorycznej u ludzi na parametry długowieczności (stężenie insuliny i temperaturę), a także wskazują na adaptację metaboliczną (spadek zapotrzebowania energetycznego), która była związana z obniżonym stężeniem hormonów tarczycy. Obserwowanego efektu nie można wytłumaczyć wyłącznie spadkiem masy ciała. Niemniej tylko badania wieloletnie mogą odpowiedzieć na pytanie co do trwałości tego efektu i jego rzeczywisty wpływ na starzenie się ludzi.

Opracowane na podstawie: JAMA / 2006-04-05