Białko ostrej fazy – parametr wiodący czy jeden z wielu czynników ryzyka?

Marc L. De Buyzere i Ernst R. Rietzschel – C- reactive protein`s place on the cardiovascular stage: prima ballerina or chorus girl ? J Hypertens 2006;24;627
W Journal of Hypertension ukazał się komentarz redakcyjny Dr M. Buyzere, omawiający rolę białka ostrej fazy (CRP) w chorobach sercowo-naczyniowych.

Zainteresowanie rolą CRP w chorobach układu krążenia wynikało z faktu, że jest to białko związane między innymi z reakcją zapalną, która jest częścią procesu miażdżycowego. Wprowadzenie testów wysokiej czułości (hsCRP) umożliwiło dokładniejszą ocenę tego parametru.

Wyniki pierwszych badań były bardzo obiecujące. W latach osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych udokumentowano znaczenie tego parametru jako czynnika ryzyka wystąpienia choroby wieńcowej, zawału serca i choroby naczyń obwodowych. Także w większości dużych badań (min. Monica study, HELSINKI, BRITAIN) potwierdzono znaczenie CRP jako czynnika prognostycznego zachorowania na chorobę wieńcową.

W dużym badaniu populacyjnym pochodzącym z 2004 roku rola prognostyczna CRP dla choroby wieńcowej okazała się znacznie mniejsza, a jego znaczenie było porównywalne ze znaczeniem odczynu Biernackiego (OB.). Także wyniki meta-analizy z 2004 roku wskazywały na mniejszą, niż uprzednio sądzono, rolę CRP jako prognostyka choroby wieńcowej.

Zdaniem autorów część rozbieżności mogą wynikać z różnych punktów odcięcia stężeń, a także z publikowania jedynie prac oceniających skrajne wartości CRP.

W opublikowanych w 2005 roku badaniach – Strong Heart Study oraz NHANES III, wykazano związek pomiędzy białkiem ostrej fazy a tradycyjnymi czynnikami ryzyka, takimi jak palenie papierosów, nadciśnienie tętnicze, cukrzyca. związek z innymi czynnikami, takimi jak płeć męska, wiek czy zaburzenia lipidowe, był mniej jednoznaczny.

Zdaniem Dr Buyzere, ważnym problemem jest związek pomiędzy CRP a zespołem metabolicznym. W komentowanej przez autorów pracy wykazano powiązanie pomiędzy parametrami zespołu metabolicznego a CRP, nawet po uwzględnieniu wpływu tradycyjnych czynników ryzyka.

Atrakcyjnym zagadnieniem jest, zdaniem autorów, odpowiedź na pytanie czy CRP może być markerem przedklinicznego stadium miażdżycy. Wyniki prac nie dają jednoznacznych odpowiedzi. W większości z nich istotność związku tego parametru ze zmianami w naczyniach (blaszka miażdżycowa, PWV) wyraźnie zmniejsza się po uwzględnieniu innych czynników ryzyka.

Autorzy podkreślają również niejednolitość metodyki oznaczeń CRP, co może istotnie modyfikować uzyskiwane wyniki i uniemożliwiać ich porównanie.

Podsumowując autorzy wskazują na fakt, że wyniki ostatnio opublikowanych prac przemawiają raczej za uznaniem CRP jako słabego czynnika prognostycznego sercowo-naczyniowego. Biorąc pod uwagę silny związek CRP z parametrami metabolicznymi: płcią żeńska, cukrzycą i otyłością, znaczenie CRP w analizie wieloczynnikowej w dużej mierze zależy od innych zmiennych włączonych do analizy statystycznej. Uwzględnienie lub pominięcie otyłości jak również innych wskaźników metabolicznych może bardzo istotnie zmienić wyniki. Zasadniczym zagadnieniem pozostaje odpowiedź na pytania, czy pomiary hsCRP będą miały wpływ na podejście diagnostyczne i terapeutyczne u osób po korekcji standardowych czynników ryzyka, oraz czy pomiary hsCRP okażą się opłacalne z punktu widzenia farmakoekonomiki.

Opracowane na podstawie: Journal of Hypertension / 2006-04-10