Żyj jak chcesz czy medycyna może być aż tak liberalna?

B.D. Hayhow M.P. Lowe – Addicted to the good life: harm reduction in chronic disease management MJA 2006;184:235
Hayhow i Lowe na łamach Medical Journal of Australia poruszają interesujący, z praktycznego i etycznego punktu widzenia, problem dotyczący akceptacji przez lekarza wybranego przez pacjenta stylu życia mimo, że jest on niezgodny z zasadami racjonalnego podejścia do terapii chorób przewlekłych.

Zdaniem proponentów takiego postępowania, wybór określonych zachowań i stylu życia jest autonomiczną i niezależną decyzją pacjenta, należy go akceptować i leczyć towarzyszące lub wynikające z niego zaburzenia tak, aby zminimalizować konsekwencje zdrowotne – przyjmując strategię ograniczania szkód (harm reduction). Zgodnie z powyższymi założeniami u osoby palącej z nadciśnieniem tętniczym i podwyższonym stężeniem cholesterolu można zaaprobować nałóg, jeżeli pacjent nie chce go porzucić, a należy wprowadzić do terapii leki hipotensyjne i statyny, minimalizujące szkodliwe skutki palenia.

Autorzy przedstawiają zarzuty ze strony oponentów. Po pierwsze taka postawa akceptuje, a nawet promuje niewłaściwy styl życia. Po drugie lekarze stosujący strategię ograniczania szkód negują zasady profesjonalizmu zawodowego, opierającego się na medycynie faktów. Po trzecie nie należy sięgać po farmakoterapię wówczas, gdy modyfikacja stylu życia daje podobne lub lepsze rezultaty.

Zdaniem zwolenników „harm reduction” u tych chorych, którzy nie zamierzają zmieniać stylu życia, zasada ograniczania szkód nie łamie jednak reguł medycyny opartej na faktach, a jedynie uwzględnia indywidualne preferencje pacjenta, natomiast stosowanie farmakoterapii jest prostym i użytecznym narzędziem poprawy rokowania.

Podsumowując prezentowane argumenty autorzy artykułu proponują kompromisowy, pragmatyczny sposób postępowania: stosowanie metod terapii akceptowanych przez pacjenta, koncentrowanie się na zwalczaniu możliwych zagrożeń zdrowotnych oraz gotowość na rozszerzanie terapii i wprowadzanie tych elementów, na które stopniowo zgadzają się chorzy.

Opracowane na podstawie: Medical Journal of Australia / 2006-03-06