Zasady odstawiania leków w chorobach psychicznych

Russell T. Joffe – Discontinuing treatment for psychiatric disorders J Psychiatry Neurosci 2006;31:11
Russel T. Joffe, w komentarzu redakcyjnym na łamach Journal of Psychiatry and Neuroscience, przedstawia rozważania na temat odstawiania lub zamiany stosowanego w chorobach psychicznych leczenia farmakologicznego. Dotyczy to stosowania leków w depresji, afektywnej chorobie dwubiegunowej, schizofrenii oraz zaburzeniach lękowych.

Istniejące standardy precyzują kiedy włączać leki, jakie stosować i jak monitorować działania uboczne. Niewiele miejsca poświęcono problemom związanym z zaprzestaniem ich stosowania lub zmiany dotychczas stosowanego leczenia.

Gwałtowne odstawienie terapii litem w chorobie afektywnej dwubiegunowej, w porównaniu ze stopniowym odstawieniem leku, prowadzi do szybszego i gwałtowniejszego nawrotu choroby, zwłaszcza manii. W schizofrenii zaprzestanie stosowania doustnych neuroleptyków zwiększa ryzyko nawrotu choroby zwłaszcza w ciągu pierwszych sześciu miesięcy. Podobne dane uzyskano dla zespołów depresyjnych i zaburzeń lękowych.

Nagłe odstawienie leków przeciwdepresyjnych prowokowało wystąpienie epizodów manii, nawet wówczas gdy wcześniej jej nie stwierdzano. Niekorzystne reakcje związane z odstawieniem leków obserwowano również dla donepezilu, stosowanego w leczeniu otępienia.

Powyższe informacje nabierają, zdaniem autora komentarza, szczególnego znaczenia nie tylko wówczas, kiedy decydujemy się na odstawienie leków, ale wówczas, gdy jesteśmy zmuszeni do zamiany jednego na drugi, co może być sytuacją równoważną. Taka modyfikacja terapii może wpływać niekorzystnie na przebieg choroby psychicznej – ryzyko wczesnych powikłań i odległe rokowanie w chorobie. Istnieją dowody wskazujące na, zależne od odstawienia leku, zmiany w neurofizjologii ośrodkowego układu nerwowego.

Autor proponuje rozwiązać przedstawione problemy poprzez zaplanowanie odpowiednich badań klinicznych i epidemiologicznych.

Opracowane na podstawie: Journal of Psychiatry and Neuroscience / 2006-01-02