Zespół nagłej śmierci sercowej u dorosłych – analiza przyczyn

A. Fabre i M. N. Sheppard – Sudden adult death syndrome and other non-ischaemic causes of sudden cardiac death Heart 2006;92:316
U dorosłych większość (59-86%) nagłych zgonów powoduje choroba niedokrwienna serca. Coraz częściej rozpoznawane są jednak nagłe, niespodziewane zgony pozaszpitalne, w przypadku których rutynowe badanie sekcyjne nie pozwala rozpoznać przyczyny. W badaniu z 1988 roku ich odsetek wyniósł 3.4%. W pierwszym ogólnonarodowym brytyjskim rejestrze, z początku lat 90-tych ubiegłego wieku, finansowanym przez British Heart Foundation, odsetek niewyjaśnionych (po szczegółowym zbadaniu serca przez 3 patologów), nagłych zgonów wyniósł 4.1%. Nadano im określenie zespołu nagłej śmierci dorosłych (SADS – Sudden Adult Death Syndrome).

Powstaje pytanie, jaki odsetek wśród nagłych zgonów sercowych nie spowodowanych przez miażdżyce stanowi SADS.  W pracy opublikowanej w The Heart, autorzy pochodzący z ośrodka referencyjnego dla Zjednoczonego Królestwa, przedstawili wyniki aktualnej oceny przyczyn nagłych zgonów sercowych, nie spowodowanych przez miażdżycę, u mieszkańców Wielkiej Brytanii, którzy przekroczyli 15 rok życia (15-81 lat). Materiał patologiczny został zebrany w sposób prospektywny w latach 1994-2003, przez brytyjskich koronerów.

Wśród analizowanych 453 przypadków nagłych zgonów dominowały, niezależnie od wieku (w grupach przed i po 35 roku życia), zgony u mężczyzn (61.4%). Ponad połowa serc skierowanych do badania w ośrodku referencyjnym była strukturalnie prawidłowa (59.3%), w pozostałych przypadkach stwierdzono obecność kardiomiopatii – 23% (idiopatycznego włóknienia, przerostu lewej komory serca, kardiomiopatii rozstrzeniowej lub przerostowej oraz arytmogennej kardiomiopatii prawej komory), chorób zapalnych – 8,6% (w tym limfocytowego zapalenia mięśnia sercowego i sarkoidozy), niemiażdżycowych anomalii tętnic wieńcowych – 4,6% oraz chorób zastawek.

Wśród analizowanych zgonów, w 13% przypadków dotyczyły one osób z prawidłowym sercem i chorobami towarzyszącymi. Fabre i Sheppard przypomnieli przy tej okazji, że nagłe zgony opisywano wcześniej u chorych z padaczką bez potwierdzonego klinicznie stanu padaczkowego, w astmie (bez stanu astmatycznego), anoreksji, schizofrenii i alkoholowym stłuszczeniu wątroby (bez kardiomiopatii alkoholowej).

Komentując uzyskane wyniki Fabre i Sheppard podkreślili, że nagły zgon u chorego z morfologicznie prawidłowym sercem w badaniu sekcyjnym stanowi ważną informację. W przypadku prawidłowego obrazu makroskopowego konieczne jest badanie mikroskopowe i analiza histologiczna, która może przynieść właściwe rozpoznanie. Zdarzają się nagłe zgony sercowe przy prawidłowym obrazie mikroskopowym serca. W takich przypadkach zidentyfikowano geny odpowiedzialne za zaburzenia kanałów jonowych, regulujących aktywność elektryczną w sercu. Rozpoznanie takich patologii można postawić tylko za życia, za pomocą zapisu EKG.

Wystąpienie nagłego zgonu przy strukturalnie prawidłowym sercu powinno więc skłonić do skierowania najbliższych krewnych do specjalistów kardiologów i ewentualnie na przesiewowe badania genetyczne.

Opracowane na podstawie: Heart / 2006-02-28