Jakość publikowanych w internecie informacji o dostępnych bez recepty lekach

L.S. Wallace, E.S.Rogers, L.W.Turner, A.J. Keenum, B.D.Weiss – Suitability of written supplemental materials available on the Internet for nonprescription medications Am J Health-Syst Pharm 2006;63:71
W ostatnich latach stale wzrasta ilość leków dostępnych bez recepty. Jest to przyczyną nasilania się zjawiska samo-leczenia. Na leki bez recepty w 2002 roku amerykanie wydali około 17 miliardów dolarów, przy czym najczęściej stosowane są leki zwalczające kaszel, gorączkę i bóle głowy. W USA najpopularniejszymi lekami z grupy OTC są acetaminofen, ibuprofen oraz aspiryna.

Wiele z leków z grupy OTC jest intensywnie reklamowanych w mediach, w tym w reklamach telewizyjnych. Jednak ze względu na koszty reklamy telewizyjne zawierają bardzo niewiele dokładnych informacji o leku. Jednym z coraz popularniejszych źródeł informacji o lekach OTC dla pacjentów staje się internet.

Autorzy artykułu oceniali jakość materiałów informacyjnych dla pacjenta dostępnych w internecie na temat reklamowanych w TV leków. Materiały informacyjne, które były oceniane dotyczyły leków reklamowanych w ciągu 48 godzin programu czterech największych stacji telewizyjnych. W tym czasie pokazano 152 reklamy dotyczące w sumie 37 produktów leczniczych. Następnie odszukiwano informacje o tych lekach w internecie i drukowano wszystkie dostępne dla pacjenta wiadomości.

Materiały oceniano za pomocą specjalnej metody (SAM – Suitability Assessment of Materials) pod kątem: zawartości informacyjnej, poprawności językowej, grafiki, rozmieszczenia tekstu, wartości edukacyjnej oraz treści kulturowych. Całkowita ilość zdobytych punktów przedstawiona została jako procent możliwych do zdobycia punktów. Materiały uznawano za nieodpowiednie, gdy ilość punktów wynosiła od 0-39%, odpowiednie – 40-69% oraz za bardzo dobre, gdy ilość punktów wynosiła 70-100%.

Większość badanych materiałów informacyjnych leków OTC dostępnych w internecie wykazywała odpowiedni ogólny poziom jakościowy (dla 32 leków). Dla 4 leków z grupy OTC dostępne materiały wykazywały bardzo wysoki poziom ogólny, a tylko jedną z informacji uznano za nieodpowiedniej jakości.

Stwierdzono jednak, że większość materiałów pisana jest zbyt trudnym językiem (zawiera np.: skomplikowane słownictwo fachowe) i może być słabo zrozumiała dla przeciętnego pacjenta. Zdaniem autorów, treść materiałów informacyjnych powinna być bardziej dostosowana do umiejętności jezykowych i poznawczych konsumentów, zwłaszcza, że leki OTC coraz częściej sprzedawane są w sklepach nie będących aptekami, i w takiej sytuacji nie można liczyć na na fachowe doradztwo farmaceuty.

Opracowane na podstawie: American Journal of Health-System Pharmacy / 2006-01-01