Leczenie dietą w świetle Evidence Based Medicine

Irene Strychar – Diet in the management of weight loss CMAJ 2006;174:56

W Canadian Medical Association Journal ukazał się obszerny artykuł poświęcony skuteczności diety w obniżaniu masy ciała. Biorąc pod uwagę fakt, że około 60% dorosłej populacji krajów rozwiniętych spełnia kryteria nadwagi lub otyłości, temat interesuje wielu lekarzy, nie tylko z przyczyn zawodowych.

Dietami najczęściej zalecanymi przez specjalistów są diety niskokaloryczne, których zawartość energetyczna wynosi minimum 1000-1200 kcal/d u kobiet i 1200-1400 kcal/d u mężczyzn, a deficyt energetyczny około 500-1000 kcal/d. Diety tego typu pozwalają na obniżenie masy ciała o około 8% w ciagu 3-12 miesięcy. Są dobrze tolerowane i mogą być stosowane przez wiele lat. Jednakże, w badaniach 3-4,5 letnich średni ubytek masy ciała wynosił tylko 4%.

Dane na temat diet niskotłuszczowych są sprzeczne. Niektórzy autorzy przeczą istnieniu zależności pomiędzy zawartością tłuszczu w diecie a obniżeniem masy ciała i dowodzą, że kluczową rolę odgrywa nie skład, a zawartość energetyczna. Niemniej, zgodnie z aktualnymi zaleceniami National Cholesterol Education Program (NCEP), tłuszcze powinny stanowić 25%-35% łącznej liczby kalorii w diecie, przy czym udział tłuszczów nasyconych nie powinien przekraczać 7%.

Diety ubogowęglowodanowe, z których najbardziej znaną jest dieta Atkinsa, mogą wykazywać krótkoterminową skuteczność, jednak z uwagi na indukowanie zaburzeń lipidowych oraz na niekorzystne następstwa niskiej zawartości włókien roślinnych, nie są one zalecane.

Diety o bardzo niskiej zawartości energetycznej (<800 kcal) są zarezerwowane dla osób z otyłością i poważnymi problemami zdrowotnymi, u których inne diety zawiodły. Ich stosowanie wiąże się z utratą średnio 1.5-2.5 kg tygodniowo, jednak podtrzymanie wstępnego, korzystnego efektu leczniczego jest trudne. Diety o bardzo niskiej zawartości energetycznej nie powinny być stosowane dłużej niż przez 16 tygodni (średni spadek masy ciała w tym czasie to ok. 20 kg), następnie należy wdrożyć dietę niskokaloryczną.

Opracowane na podstawie: Canadian Medical Associaton Journal / 2006-01-03