Wady i zalety stosowania leków nasennych u osób starszych – wyniki meta-analizy

Jennifer Glass i wsp – Sedative hypnotics in older people with insomnia: meta-analysis of risks and benefits BMJ 2005;331:1169
W British Medical Journal warto polecić lekturę meta-analizy badań dotyczących ważnego zagadnienia, jakim są następstwa stosowania leków nasennych u osób w starszym wieku.

Przepisywanie leków nasennych, głównie benzodiazepin lub agonistów receptora dla benzodiazepin, w leczeniu ostrych epizodów bezsenności jest zjawiskiem powszechnym i dotyczy od 5% do 33% osób ze starszych grup wiekowych. Te osoby są najbardziej podatne na działania niepożądane wymienionych leków, takie jak zaburzenia chodu (ataksja), upadki i zaburzenia pamięci.

Dotychczas nie przeprowadzono rachunku korzyści i strat wynikających ze stosowania leków nasennych w tej grupie pacjentów. Tę lukę wypełnili Glass i wsp. Zidentyfikowali oni 24 badania z randomizacją i grupą kontrolną, w których interwencja polegała na co najmniej 5-dniowej farmakoterapii bezsenności u osób powyżej 60 roku życia (n=2417).

Wyniki meta-analizy wskazują na skuteczność badanych leków w poprawianiu jakości i wydłużaniu czasu snu (średnio o 25.2 minut) oraz w zmniejszaniu liczby przebudzeń w godzinach nocnych w porównaniu z placebo (o ok. 0,6). W odniesieniu do jakości snu, parametr „number needed to treat” wyniósł 13. Z drugiej strony, zgodnie z oczekiwaniami leki nasenne okazały się mniej bezpieczne od placebo. Działania niepożądane występowały znamiennie częściej u osób otrzymujących leki. Zaburzenia poznawcze były 4.78-krotnie częstsze, zaburzenia psychomotoryczne 2.61-krotnie częstsze, a uczucie zmęczenia w dniu po zażyciu leku 3.82-krotnie częstsze w porównaniu z placebo. Dla wszystkich działań niepożądanych wskaźnik „number needed to harm” wyniósł 6.

Podsumowując, korzystny wpływ leków nasennych na parametry związane ze snem jest znamienny, jednak nie równoważy ryzyka istotnych działań niepożądanych związanych z terapią. Grupę osób, u których stosowanie leków wymaga szczególnej rozwagi, stanowią pacjenci z dodatkowymi, niezależnymi od leków czynnikami ryzyka zaburzeń poznawczych i psychomotorycznych.

Opracowane na podstawie: BMJ / 2005-11-19