Programy niefarmakologicznej prewencji wtórnej choroby wieńcowej – metaanaliza

Aleksander M. Clark i wsp – Meta-Analysis: Secondary prevention programs for patients with coronary artery disease Ann Intern Med 2005;143:659
W Annals of Internal Medicine ukazała się meta-analiza wyników badań poświęconych niefarmakologicznej prewencji wtórnej choroby wieńcowej. Do analizy wykorzystano dane ponad 21 tysięcy osób, włączonych do 63 randomizowanych badań, opublikowanych w latach 1966-2004.

Stwierdzono istotny wpływ programów prewencji wtórnej (PPW) na redukcję ryzyka zgonu (RR 0.85, 95% CI 0.77-0.94) i zawału serca (RR 0.83, 95% CI 0.74-0.94). Analiza śmiertelności 5-letniej w kilku badaniach potwierdziła utrzymywanie się korzystnego efektu PPW w obserwacji odległej (OR 0.77, 95% CI 0.63-0.93). Stwierdzono podobny efekt PPW zawierających konsultacje i edukację, konsultację i edukację, w połączeniu w programem rehabilitacji kardiologicznej, oraz programów których podstawę stanowiły jedynie rehabilitacja kardiologiczna i ćwiczenia fizyczne.

W kilku badaniach analizowano koszty i jakość życia chorych. Stwierdzono, że udział w PPT związany był z istotną poprawą jakości życia i redukcją kosztów opieki zdrowotnej w obserwacji odległej (brak jest jednak precyzyjnych danych w tym aspekcie).

Należy zaznaczyć, że rzeczywisty efekt PPW mógł być nawet wyższy, gdyż część chorych w grupie kontrolnej uzyskała konsultacje dotyczące prewencji wtórnej z innych źródeł.

Wyniki meta-analizy wskazują na istotne zalety PPW i niezależną od innych czynników redukcję zgonów i zawałów serca, co najmniej 12 miesięcy od jej zastosowania.

W opinii autorów należy wprowadzić PPW do rutynowego sposobu leczenia chorych z chorobą wieńcową, co pozwoli ograniczyć jej powikłania i poprawi jakość życia chorych. Wskazane są dalsze badania oceniające korzystne efekty PPW w analizie farmakoekonomicznej.

Opracowane na podstawie: Annals of Internal Medicine / 2005-11-01