Niedokrwistość a rokowanie u chorych z niewydolnością serca

Mikhail Kosiborod i wsp – Anemia and outcomes in patients with heart failure Arch Intern Med 2005;165:2237
Ostatnio pojawiło się wiele doniesień na temat związku pomiędzy niedokrwistością a niepomyślnym rokowaniem u chorych z niewydolnością serca. Ze względu na powszechną dostępność metod leczenia anemii, temat ten zwrócił uwagę zarówno Amerykańskiego Towarzystwa Niewydolności Serca, jak i Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego.

Wysiłki badawcze skierowane są szczególnie w stronę oceny skuteczności stosowania erytropoetyny u chorych z niewydolnością serca. Jak dotąd nie ustalono jednak, czy niedokrwistość jest niezależnym mediatorem złego rokowania, czy też oznaką chorób współtowarzyszących i zaawansowania niewydolności serca.

W Archives of Internal Medicine ukazały się wyniki analizy danych pochodzących z dużego narodowego badania National Heart Care (NHC) Project, którym w latach 1998-2001 objęto 50 405 chorych w wieku 65 i więcej lat, hospitalizowanych z powodu niewydolności serca. Zawarte w nim szczegółowe informacje kliniczne dotyczące obecności i zaawansowania chorób towarzyszących, dały możliwość odpowiedzi na pytanie, czy anemia jest niezależnym predyktorem rokowania w tej grupie chorych. Autorzy zwrócili szczególną uwagę na związek pomiędzy różnym stopniem niedokrwistości a ryzykiem rocznego zgonu i ponownej hospitalizacji.

Okazało się, że niższy poziom hematokrytu był związany z wyższą śmiertelnością i wyższym wskaźnikiem ponownej hospitalizacji. W porównaniu do chorych z hematokrytem 40-44% i wyższym, chorzy z hematokrytem ≤24% mieli o 51% wyższe ryzyko zgonu (RR 1.51; 95% CI 1.35-1.68, p<0.001) i o 17% wyższe ryzyko ponownej hospitalizacji z powodu niewydolności serca (RR 1.17; 95% CI 1.01-1.34, p=0.04). Po uwzględnieniu chorób współtowarzyszących i innych czynników klinicznych, związek pomiędzy niższym hematokrytem a ryzykiem zgonu wyraźnie osłabł, również u chorych z największą niedokrwistością (hematokryt ≤24% vs >40-44%: RR 1.02; 95% CI 0.86-1.19, p=0.85).

Powyższe wyniki wskazują, że anemia jest raczej wskaźnikiem niż mediatorem wyższej śmiertelności u osób starszych z niewydolnością serca. Na ostateczne wyjaśnienie czeka ocena wpływu podawania preparatów żelaza, erytropoetyny i przetoczeń na przebieg niewydolności serca.

Opracowane na podstawie: Jama Internal Medicine / 2005-11-24