Umiarkowany wysiłek fizyczny w leczeniu nadciśnienia

C. Raina Elley, Bruce Arroll – Refining the exercise prescription for hypertension Lancet 2005;366:1248
Wzrasta ilość dowodów na korzystny wpływ regularnego wysiłku fizycznego na wartości ciśnienia u chorych z nadciśnieniem tętniczym. W The Lancet, Elley i Arroll przedstawili w skrócie stan obecnej wiedzy na temat zależności pomiędzy natężeniem oraz czasem trwania wysiłku, a wysokością ciśnienia.

Wiadomo, że powodujące umiarkowane zmęczenie ćwiczenia fizyczne prowadzą do znaczącego, trwającego blisko dobę spadku średniego ciśnienia krwi; seria ćwiczeń powtarzanych przez trzy dni może obniżyć istotnie ciśnienie nawet na okres 1-2 tygodni. Co istotne, spadek ciśnienia jest znacznie większy u chorych z nadciśnieniem, niż u osób z normotensją.

Wykazano, że regularny wysiłek fizyczny obniża ciśnienie u ok. 75 % chorych na nadciśnienie. Obserwowany spadek ciśnienia skurczowego wynosił średnio 11 mm Hg, natomiast spadek ciśnienia rozkurczowego – 8 mm Hg i widoczny był już u osób prowadzących ćwiczenia fizyczne 3 razy w tygodniu przez 30-60 minut.

Co zaskakujące, podejmowany wysiłek nie musi być bardzo duży. Stwierdzono bardzo niewielkie różnice w efekcie hipotensyjnym po zastosowaniu programu ćwiczeń, pozwalających na spalenie ok. 360 kcal tygodniowo, w porównaniu do programu, który wiązał się z utratą ponad 1800 kcal w ciągu tygodnia.

Szczególnie korzystne wydają się być wszelkie formy ćwiczeń aerobowych (marsz, bieg oraz jazda na rowerze), przy czym redukcja ciśnienia krwi nie ma istotnego związku ze zmianą wagi ćwiczących. Umiarkowany wysiłek ma ponadto tę zaletę nad intensywnym treningiem, że niesie ze sobą mniejsze zagrożenie kontuzjami.

Należy także podkreślić, że szczególnie u osób z niską kondycją fizyczną, nadmierny wysiłek może prowadzić do wzmożonej aktywacji płytek krwi, a w konsekwencji do nagłego incydentu wieńcowego. Zjawisko nadmiernej aktywacji płytek nie występuje natomiast u osób prowadzących regularne, „rekreacyjne” ćwiczenia fizyczne.

Opracowane na podstawie: Lancet / 2005-10-08