Bóle głowy a leczenie nadciśnienia tętniczego – wyniki meta-analizy

Malcolm Law i wsp – Headaches and the treatment of blood pressure Circulation 2005;112:2301
W 1913 roku na łamach Archives of Internal Medicine Jayneway opublikował klasyczne objawy „nadciśnieniowych bólów głowy” pisząc, że „są tak częste, iż zacząłem na nie patrzeć jak na typowy objaw nadciśnienia.”

W późniejszych obserwacyjnych badaniach przekrojowych nie wykazano jednak związku pomiędzy wartościami ciśnienia tętniczego a bólami głowy, co umocniło pogląd, że te ostatnie związane są z lękiem i napięciem nerwowym pojawiającym się po rozpoznaniu choroby nadciśnieniowej, a nie z samym nadciśnieniem. Odmienne informacje przyniosły jednak wyniki opublikowanych badań interwencyjnych sugerujących, że leczenie hypotensyjne zapobiega bólom głowy.

Autorzy pracy prezentowanej na łamach Circulation przedstawili wyniki meta-analizy 94 randomizowanych, kontrolowanych placebo badań, z użyciem tiazydów, β-blokerów, inhibitorów ACE i antagonistów receptora angiotensyny II, w których przedstawiono dane dotyczące bólów głowy. Aktywne leczenie otrzymało 17641 chorych a placebo 6603 osoby.

Leczenie aktywne obniżyło skurczowe i rozkurczowe ciśnienie tętnicze o odpowiednio 9.4 mm Hg i 5.5 mm Hg. Leczenie hypotensyjne ograniczyło występowanie bólów głowy o jedną trzecią (iloraz szans 0.67, 95% przedział ufności 0.61-0.74, p<0.001).

A zatem, jak piszą autorzy, wyniki badania dowodzą, że leczenie hypotensyjne zapobiega istotnej liczbie przypadków bólów głowy. Ponieważ jest to niezależne od klasy stosowanych leków przeciwnadciśnieniowych, można sądzić, iż wiąże się ze spadkiem wartości ciśnienia. Nie potwierdzają tego jednak wyniki badań obserwacyjnych. Problem, czy podwyższone wartości ciśnienia stanowią bezpośrednią przyczynę bólów głowy pozostaje więc nie rozstrzygnięty.

Jednakże, jak zauważają autorzy meta-analizy, niezależnie od mechanizmu działania leków hypotensyjnych, w praktyce powodują one zmniejszenie częstości występowania bólów głowy u wielu milionów ludzi.

Opracowane na podstawie: Circulation / 2005-10-11