Samoopieka w jakim stopniu jest efektywna w terapii chorób przewlekłych u osób starszych?

J. Chodosh i wsp – Meta-analysis: chronic disease self-management programs for older adults Ann Intern Med 2005;143:427
Różnorodne formy aktywnego włączenia pacjentów w wieku podeszłym w proces terapeutyczny mogą poprawić efekty leczenia tak powszechnych, przewlekłych chorób jak cukrzyca, nadciśnienie tętnicze czy choroba zwyrodnieniowa stawów. Po okresie szkolenia, udział w leczeniu polega na stosowaniu odpowiedniej diety, ograniczeniu zawartości soli w diecie, zwiększeniu aktywności fizycznej, znajomości działania leków i przestrzeganiu zasad ich stosowania, aktywnym dążeniu do założonych celów terapii, odpowiednich programach ćwiczeń fizycznych, technikach relaksacyjnych i behawioralnych.

Na łamach Annals of Internal Medicine przedstawiono wyniki meta-analizy badań poświęconych programom samoopieki (self-management) starszych chorych. Znaczenie samoopieki u chorych na cukrzycę oceniono w 26 badaniach. Interwencje zwiększające zaangażowanie badanych w proces leczenia powodowały istotne statystycznie obniżenie poziomu HbA1c o 0,81% oraz stężenia glukozy na czczo o 17 mg/dl w porównaniu do grupy kontrolnej.

Meta-analiza podobnych badań prowadzonych u osób z nadciśnieniem tętniczym (n=13) wykazała, że elementy leczenia zależne od pacjenta przyczyniają się do obniżenia wartości ciśnienia skurczowego o 5 mm Hg i rozkurczowego o 4,3 mm Hg.

Podobne analizy dla choroby zwyrodnieniowej stawów (14 badań) również wykazały istotną statystycznie redukcję odczuwania bólu oraz poprawę funkcji zajętych stawów, jednak zdaniem autorów analizy efekt był niewielki i nie miał znaczenia klinicznego.

Według Chodosh i wsp., w świetle wcześniej uzyskanych danych epidemiologicznych, obserwowane zmniejszenie poziomu HbA1c i wartości ciśnienia tętniczego może przynieść znaczące pozytywne skutki kliniczne. Przedstawiona metaanaliza nie pozwoliła jednak określić efektywności kosztowej stosowanych interwencji, nie można było także określić, które elementy samoopieki były najskuteczniejsze.

Opracowane na podstawie: Annals of Internal Medicine / 2005-09-20