Atypowe neuroleptyki w praktyce psychiatrycznej: praktyczne wskazówki dotyczące monitorowania klinicznego

Marie-Josee Poulin i wsp – Atypical antipsychotics in psychiatric practice: practical implications for clinical monitoring Can J Psychiatry 2005;50:555
W Canadian Journal of Psychiatry ukazał się artykuł przeglądowy Marie-Josee Poulin i wsp., dotyczący praktycznych zasad monitorowania pacjentów z zaburzeniami psychicznymi w celu prewencji rozwoju cukrzycy typu II w trakcie leczenia atypowymi neuroleptykami.

Pacjenci cierpiący na schizofrenię i zaburzenie afektywne dwubiegunowe są bardziej zagrożeni rozwojem cukrzycy typu II (mają również wyższą śmiertelność w porównaniu z populacją ogólną). Także samo leczenie niektórymi atypowymi neuroleptykami wiąże się ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia cukrzycy typu II i nietolerancji glukozy. Zjawisko to wydaje się być szczególnie dobrze udokumentowane w przypadku podawania klozapiny i olanzapiny.

Jednym z częstszych objawów ubocznych przy stosowaniu neuroleptyków (w szczególności atypowych) jest rozwój otyłości i sedacja, które mogą powodować negatywną reakcję pacjentów. Otyłość, a w szczególności otyłość brzuszna, jest czynnikiem ryzyka cukrzycy typu II.

Monitorowanie parametrów biochemicznych, poziomu aktywności fizycznej i masy ciała u pacjentów ze schizofrenią i chorobą afektywną dwubiegunową, zwłaszcza przyjmujących atypowe neuroleptyki, może przyczynić się do poprawy stanu ich zdrowia.

Marie-Josee Poulin i wsp. proponują schemat monitorowania pacjentów przyjmujących neuroleptyki. Przed rozpoczęciem terapii należy dokładnie zbadać pacjenta i zebrać szczegółowy wywiad. Następnie trzeba wykonać morfologię krwi wraz z rozmazem, oznaczyć poziomy elektrolitów, mocznika i kreatyniny, glukozy we krwi, enzymów wątrobowych, bilirubiny, TSH i prolaktyny. Konieczne jest wykonanie lipidogramu i badania ogólnego moczu. Należy dokonać pomiaru BMI i obwodu pasa pacjenta. W grupach ryzyka konieczne jest wykonanie badania EKG i EEG.

Wszystkie te pomiary trzeba powtarzać co roku. Po miesiącu kuracji należy powtórzyć pomiary poziomów glukozy na czczo i dwie godziny po jedzeniu, BMI i pomiar obwodu pasa, enzymów wątrobowych oraz powtórzyć badanie EKG (w grupach ryzyka). Po 3 miesiącach należy oznaczyć poziomy enzymów wątrobowych i bilirubiny, glukozy w surowicy, ocenić BMI i obwód w pasie. Po 6 miesiącach powtarza się badania enzymów wątrobowych, bilirubiny, poziomu glukozy w surowicy, TSH i prolaktyny, a także wykonuje lipidogram, pomiary BMI i obwodu pasa oraz EKG i EEG (w grupach ryzyka).

Opracowane na podstawie: Canadian Journal of Psychiatry / 2005-08-26