Skuteczność inhibitorów cholinoesterazy w chorobie Alzheimera: przegląd randomizownych badań klinicznych

Hanna Kaduszkiewicz i wsp – Cholinoesterase inhibitors for patients with Alzheimer`s disease: systematic review of randomised clinical trials BMJ 2005;331:321
Aktualnie w leczeniu choroby Alzheimera stosuje się trzy inhibitory cholinoesterazy (donepezil, rivastigminę i galantaminę). Hanna Kaduszkiewicz i wsp. przeprowadzili analizę dostępnych wyników badań kontrolowanych, poświęconych skuteczności tych leków. Jej wyniki opublikowano w British Medical Journal.

Spośród 412 badań, które ukazały się w latach 1989-2004, tylko w 19 zastosowano randomizację z użyciem podwójnie ślepej próby i placebo. Wyniki 3 innych badań spełniających kryteria poprawności znalazły się w opublikowanych wcześniej pracach przeglądowych. Z opisanych 22 prac 12 dotyczyło donepezilu, 5 rivastigminy, a 5 galantaminy.

W 19 z nich wykazano znaczące statystycznie różnice w skuteczności leków w porównaniu z placebo, przy czym wynosiły one od 1.5 do 3.9 punktów w skali oceny choroby Alzheimera (ADAS). Należy podkreślić, że według zespołu ekspertów z FDA za istotną klinicznie różnicę w skali ADAS uznaje się 4 punkty. Co więcej, liczne błędy metodologiczne w przeprowadzanych badaniach nie pozwalają, według autorów, na uznanie ich wyników za w pełni wiarygodne.

Klinicyści często donoszą, że inhibitory cholinoesterazy są skuteczne u około 10-20% chorych, a ponieważ trudno ich z góry wyselekcjonować, zalecają podawanie leków z tej grupy wszystkim pacjentom z chorobą Alzheimera. Autorzy pracy kwestionują zasadność tego poglądu uznając, że skuteczność na takim poziomie może wynikać z efektu placebo. Postulują, aby dalsze badania poświęcić identyfikacji ewentualnej podgrupy w większym stopniu reagujacej na leczenie.

Opracowane na podstawie: BMJ / 2005-09-06