Zespół metaboliczny – burza w szklance wody?

Richard Kahn i wsp – The metabolic syndrome: time for a critical appraisal. Joint statement from the American Diabetes Association and the European Association for the Study of Diabetes Diabetes Care 2005;28:2289
Zgodnie z najnowszym stanowiskiem American Diabetes Association i European Association for the Study of Diabetes zespół metaboliczny, często rozpoznawany przez lekarzy i „lubiany” przez badaczy, jest pojęciem nieco sztucznie stworzonym i nie ma wystarczających dowodów na jego szczególną rolę w ocenie ryzyka choroby wieńcowej.

Rozwinięcie tej prowokacyjnej tezy można znaleźć w artykule przeglądowym opublikowanym w Diabetes Care. Autorzy publikacji zwracają uwagę na szereg błędów, niekonsekwencji i niedomówień dotyczących zespołu metabolicznego.

Dwie definicje tej jednostki chorobowej (wg WHO i ATP III) są podobne, ale nie identyczne, zastosowane w nich kryteria diagnostyczne niejednoznaczne, a wybór granicznych wartości poszczególnych parametrów, powyżej których rozpoznaje się zespół metaboliczny, trudny do uzasadnienia.

W świetle aktualnej wiedzy nie ma pewności co do tego, że wspólnym czynnikiem etiologicznym wszystkich składowych definicji zespołu X jest insulinooporność. Trudno również wyjaśnić, dlaczego wśród kryteriów diagnostycznych nie uwzględniono innych czynników o udokumentowanym wpływie na ryzyko choroby wieńcowej.

Wyniki dostępnych badań wskazują, że wartość prognostyczna zespołu metabolicznego może być znacząco niższa w porównaniu z innymi systemami predykcyjnymi, takimi jak skala ryzyka Framingham. Co więcej, wydaje się, że całkowite ryzyko choroby wieńcowej związane z zespołem metabolicznym jest jedynie sumą ryzyka związanego z poszczególnymi jego składowymi, co podważa sens używania terminu „zespół”. Analogicznie, leczenie zespołu X to nic innego jak leczenie każdego z elementów osobno.

W opinii autorów, powyższe uwagi kwestionują, jak na razie, praktyczną przydatność rozpoznawania zespołu metabolicznego. Wymagane są dalsze szczególowe badania, aby można potwierdzić istnienie i dokładnie zdefiniować ewentualną diagnozę „zespół metaboliczny”. Na dzisiaj nie ma także specyficznego leczenia skierowanego na ten zespół objawów.

Opracowane na podstawie: Diabetes Care / 2005-09-07