Wpływ profilaktyki pierwotnej i wtórnej na śmiertelność z powodu choroby wieńcowej

Belgin Unal, Julia Alison Critchley i Simon Capewell – Modelling the decline in coronary heart disease deaths in England and Wales, 1981-2000: comparing contributions from primary prevention and secondary prevention BMJ online-first
W British Medical Journal opublikowano wyniki pracy, w której oceniano ilościowy wpływ pierwotnej i wtórnej profilaktyki choroby wieńcowej na liczbę zgonów w Anglii i Walii w latach 1981-2000.

Z badań epidemiologicznych wynika, że za obserwowany w niektórych krajach spadek śmiertelności z powodu choroby wieńcowej odpowiadają w 50-75% interwencje populacyjne obliczone na modyfikację czynników ryzyka. Ilościowy wpływ interwencji u osób zdrowych (profilaktyki pierwotnej) i osób z chorobą wieńcową (profilaktyka wtórna) na te trendy nie był dotychczas oceniany.

W omawianej pracy, przy użyciu modelu statystycznego stwierdzono spadek liczby zgonów z powodu choroby wieńcowej w Anglii i Walii w okresie od 1981 do 2000 roku o 54%, co oznaczało 68230 mniej zgonów w 2000 roku.

Odsetek osób palących papierosy obniżył się w tym okresie o 35%. W liczbach bezwzględnych, redukcji odsetka palaczy odpowiadało zmniejszenie się liczby zgonów o 29715, w tym o 24680 u osób zdrowych i o 5035 u osób z chorobą wieńcową.

Średnie stężenie całkowitego cholesterolu w badanej populacji spadło o 4.2%, przy czym leczeniu dietetycznemu można przypisać obniżenie liczby zgonów o 5770 (4565 u zdrowych, 1205 u chorych), a stosowaniu statyn o 2135 (145 u zdrowych, 1205 u chorych).

Średnie ciśnienie tętnicze obniżyło się o 7.7% (5870 zgonów mniej, w tym 5345 u zdrowych i 520 u chorych).

Łącznie, modyfikacja trzech głównych czynników ryzyka choroby wieńcowej zapobiegła 45370 zgonom mieszkańców Anglii i Walii, w tym 36625 (81%) zgonom u osób bez choroby wieńcowej i 8745 (19%) u osób z chorobą wieńcową.

Podsumowując, w skali populacyjnej, modyfikacja czynników ryzyka choroby wieńcowej u zdrowych osób ma znacznie większy wpływ na śmiertelność niż działania podejmowane u osób z już rozpoznaną chorobą wieńcową. Dla przyszłych programów prewencyjnych priorytetem powinno być zwalczanie palenia i propagowanie zdrowszej diety.

Opracowane na podstawie: BMJ / 2005-08-17