Witamina K w leczeniu i prewencji osteoporozy i kalcyfikacji naczyń krwionośnych

J.Adams, J.Pepping – Vitamin K in the treatment and prevention of osteoporosis and arterial calcification Am J Health-Syst Pharm 2005;62:1574
Osteoporoza i zwapnienie naczyń krwionośnych są dużym problemem medycznym w nowoczesnych społeczeństwach. Szacuje się, że u około 30% kobiet rasy kaukaskiej w USA w okresie postmenopauzalnym występuje osteoporoza, a u 54% osteopenia. Natomiast u 75-95% populacji występuje różny stopień zwapnienia naczyń wieńcowych. Do tej pory nie sądzono, że schorzenia te mogą mieć ze sobą jakiś związek, najnowsze badania wykazują jednak ze mogą być do siebie zbliżone.

Czynnikiem łączącym te dwa schorzenia mogą być niedobory witaminy K. W ostatnich 20 latach odkryto kilka zależnych od witaminy K białek biorących udział nie tylko w procesie krzepnięcia krwi ale i w metabolizmie kości (osteokalcyna) oraz zahamowaniu kalcyfikacji naczyń krwionośnych (białko MGP). Przeprowadzone badania wskazywały, że witamina K jest ważnym czynnikiem warunkującym prawidłowe utrzymanie stanu zdrowia tkanki kostnej.

In vitro witamina K (fitomenadion – K1 oraz menachinon – K2) hamuje tworzenie osteoklastów, pobudza natomiast różnicowanie komórek kościotwórczych – osteoblastów. Wstępne badania u ludzi i zwierząt wykazały, że podawanie witaminy K łącznie z witaminą D może znacząco obniżyć utratę masy kostnej. Kalcyfikacja naczyń krwionośnych do niedawna uważana była natomiast za proces pasywny, niezwiązany z aktywnością mechanizmów tkankowych. Wydaje się jednak, na co wskazują badania, że jest on podobny do procesu metabolizmu kostnego i jest kontrolowany przez wyspecjalizowane komórki. Prawdopodobnie proces jest zależny od γ-karboksylacji białek zależnych od witaminy K, które są odpowiedzialne za hamowanie odkładania się wapnia w ścianach naczyń krwionośnych.

Wiele wskazuje na to, że niedobory witaminy K mogą być czynnikiem ryzyka w kalcyfikacji naczyń wieńcowych. Warto jest więc wzbogacić swoją codzienną dietę dodatkowo w zielone warzywa (np.: sałatę, brokuły, szpinak), które są bogatym źródłem witaminy K1 jak również w produkty mięsne i sery zawierające menachinon, czyli witaminę K2.

Autorzy artykułu przedstawiają wyniki licznych badań klinicznych prowadzonych w obu schorzeniach, z których wynika, że witamina K może być istotnym elementem w prewencji oraz leczeniu osteoporozy oraz kalcyfikacji naczyń krwionośnych.

Opracowane na podstawie: American Journal of Health-System Pharmacy / 2005-08-01