Choroby współistniejące jako przeszkoda w leczeniu nadciśnienia tętniczego

Jan A. Staessen i wsp – Noncardiovascular illness as a barrier to antihypertensive treatment Hypertension 2005;46:255
Angielski termin „compliance” oznacza stopień przestrzegania zaleceń lekarskich przez pacjentów. Przestrzeganie zaleceń rośnie wraz z wykształceniem badanych, stopniem wsparcia udzielanego przez otoczenie, częstością i jakością kontaktów z lekarzami, zmniejsza się natomiast wraz z liczbą zapisanych tabletek. Inne, często cytowane przyczyny nieprzyjmowania leków w przypadku nadciśnienia to obawa przed działaniami niepożądanymi leków oraz błędny pogląd zakładający, że nadciśnienie, jako choroba bezobjawowa, nie stanowi dużego zagrożenia.

W opublikowanej w Hypertension pracy, Wang i wsp. opisują dodatkowe czynniki wpływające na „compliance” w populacji ponad 51 tysięcy chorych ≥65 roku życia uczestniczących w programie PACE (Pennsylvania Pharmaceutical Contract for the Elderly Program). W retrospektywnej analizie wykazano, że podstawowymi czynnikami decydującymi o nieprzestrzeganiu przyjmowania leków przeciwnadciśnieniowych były choroby układów innych niż sercowo-naczyniowy.

Leki hypotensyjne o 40-60% rzadziej przyjmowały osoby z obturacyjną chorobą płucną, depresją, chorobami przewodu pokarmowego oraz chorobą zwyrodnieniową stawów. Istotnie częściej przyjmowały leki przeciwnadciśnieniowe natomiast osoby cierpiące na choroby układu sercowo-naczyniowego lub cukrzycę.

Jak piszą w komentarzu do pracy Jan A. Staessen i wsp., najbardziej intrygujące jest pytanie, czy za nieprzestrzeganie przyjmowania leków przeciwnadciśnieniowych rzeczywiście odpowiada brak staranności chorych czy też, być może, podejście lekarzy. W niektórych przypadkach mogą oni nadmiernie koncentrować sie na chorobie podstawowej lub celowo podejmować decyzje o nierozpoczynaniu leczenia w związku ze złym rokowaniem związanym z chorobą podstawową.

Staessen przypomina jednak, że z drugiej strony choroby takie jak przewlekłe zapalenie oskrzeli czy choroba zwyrodnieniowa stawów, wymagają przyjmowania leków podwyższających ciśnienie tętnicze, leczenie hypotensyjne jest więc tym bardziej wskazane. W ilościowej ocenie danych pochodzących z 61 badań kohortowych obejmujących łącznie >1 milion uczestników nawet mały spadek ciśnienia powoduje znamienne zmniejszenie ryzyka sercowo-naczyniowego.

A zatem, zdaniem Staessena i wsp., praca Wanga i wsp. powinna przypominać chorym i lekarzom o wpływie chorób układów innych niż sercowo-naczyniowy, na skuteczność leczenia nadciśnienia tętniczego.

Opracowane na podstawie: Hypertension / 2005-08-25