Zależność między bólem i depresją u osób w wieku podeszłym

Graziano Onder i wsp – Association between pain and depression among older adults in Europe: results from the Aged in Home Care (AdHOC) Project: a cross sectional study J Clin Psychiatry 2005;66:982
Na łamach Journal of Clinical Psychiatry grupa autorów przedstawiła wyniki przekrojowego badania, poświęconego zależności pomiędzy bólem a depresją u osób w wieku podeszłym. Problem ma istotne znaczenie ponieważ, jak wynika z badań epidemiologicznych, 12-20% osób w starszym wieku zgłasza objawy depresyjne.

Korzystając z bazy danych prowadzonego w 11 krajach europejskich programu Aged in Home Care, zbadano 3976 osób w wieku średnio 82,3 lat, określając w badaniach ankietowych występowanie objawów depresji (Minimum Data Set Depression Rating Scale) oraz obecność, częstość i natężenie bólu w ciągu ostatnich 7 dni.

Dolegliwości bólowe zgłaszało 59,9% badanych, a depresję rozpoznano u 16,2% osób. Zespołom bólowym towarzyszyły często dodatkowe schorzenia, takie jak: choroba wieńcowa, nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, przewlekła obturacyjna choroba płuc, choroba zwyrodnieniowa stawów i złamania.

Depresję rozpoznano u 19,3% badanych zgłaszających dolegliwości bólowe, oraz u 11,3% osób bez takich dolegliwości. W analizie wieloczynnikowej, po uwzględnieniu potencjalnych czynników zakłócających, ból był w sposób istotny związany z depresją (iloraz szans OR=1.76,; 95%CI= 1.43-2.17). Zależność pomiędzy występowaniem depresji a dolegliwościami bólowymi była bardziej wyraźna u kobiet, a wpływały na nią także natężenie i częstość epizodów bólu oraz liczba bolesnych miejsc.

Obserwacje poczynione przez autorów znajdują potwierdzenie w wynikach innych badań klinicznych i patofizjologicznych. W procesach ośrodkowej percepcji bólu uczestniczą szlaki serotoninergiczne i noradrenergiczne, te same, których aktywność jest zmieniona w depresji. Autorzy proponują więc, aby w praktyce klinicznej nie traktować oddzielnie bólu i depresji, wdrażając równocześnie odpowiednie leczenie obu zespołów klinicznych.

Opracowane na podstawie: Journal of Clinical Psychiatry / 2005-08-23