Zaburzenia nastroju a choroby somatyczne: częstość występowania i mechanizmy zależności

Dwight L. Evans i wsp – Mood disorders in the medically ill: scientific review and recommendations Biol Psychiatry 2005;58:175
W Biological Psychiatry ukazał się obszerny artykuł poglądowy, którego autorzy dokonali przeglądu dostępnego piśmiennictwa na temat zależności przyczynowo-skutkowych i mechanizmów wiążących zaburzenia nastroju z chorobami somatycznymi.

Od lat wiadomo, że choroby przewlekłe mogą prowadzić do depresji. Znacznie później pojawiły się sugestie, że istnieje również odwrotna zależność. Są dowody na to, że depresja jest jednym z czynników sprawczych między innymi choroby wieńcowej, udaru mózgu, nowotworów i padaczki.

Częstość występowania depresji u osób z chorobami serca ocenia się na 17-27%, z cukrzycą na 9-26%, z nowotworami na 22-29% a z otyłością aż na 20-30%. Innymi nieprawidłowościami często związanymi z depresją są: przewlekły ból, choroba Alzheimera i choroba Parkinsona oraz HIV/AIDS.

Ryzyko wystąpienia objawów choroby wieńcowej u osoby z depresją jest 1.64-krotnie większe niż u osoby bez depresji. W okresie pierwszych 6 miesięcy po zawale osoby z depresją umierają z przyczyn sercowych około 4-krotnie częściej niż osoby bez depresji. Depresja jest niezależnym czynnikiem ryzyka cukrzycy typu 2 i wiąże się z wcześniejszym wystąpieniem powikłań naczyniowych tej choroby.

U podłoża zależności pomiędzy chorobami somatycznymi a zaburzeniami nastroju leżą głównie czynniki fizjologiczne. Przykładowo, zaburzenia układu autonomicznego związane z depresją mogą być przyczyną częstoskurczu komorowego, zwiększonej zmienności QT i „sztywności” rytmu serca, co zwiększa ryzyko zgonu z przyczyn sercowych. Istnieje również związek pomiędzy depresją a aktywacją płytek krwi i nadkrzepliwością.

Biorąc pod uwagę te i inne dostępne dane, autorzy artykułu podkreślają potrzebę skriningu i wczesnego leczenia depresji u wszystkich osób z chorobami somatycznymi.

Opracowane na podstawie: Biological Psychiatry / 2005-08-01