„Odroczona” antybiotykoterapia w zakażeniach górnych dróg oddechowych u dzieci

Paul Little – Delayed prescribing of antibiotics for upper respiratory tract infection. With clear guidance to patients and parents it seems to be safe BMJ 2005;331:301
Zapotrzebowanie na antybiotyki w zakażeniach górnych dróg oddechowych u dzieci w Wielkiej Brytanii zmniejszyło się o połowę w trakcie minionej dekady, twierdzą Sharland i wsp., autorzy badania opublikowanego w British Medical Journal.

W komentarzu do pracy profesor Paul Little analizuje przyczyny tej korzystnej tendencji, koncentrując się na zyskującej popularność strategii odroczonej antybiotykoterapii. Wyróżnia dwie główne odmiany tej metody postępowania: (1) wypisanie pacjentowi (lub rodzicowi) recepty na antybiotyk z zaleceniem realizacji tylko w przypadku utrzymywania się objawów przez określony czas, lub (2) zalecenie w takim przypadku ponownego zgłoszenia się do gabinetu w celu odebrania recepty.

Z doświadczenia autora wynika, że druga z wymienionych metod wiąże się ze znacząco mniejszą częstością leczenia przeciwbakteryjnego. Zdaniem profesora Little, odroczona antybiotykoterapia ma porównywalne walory edukacyjne jak nieprzepisywanie antybiotyków i wiąże się z większą satysfakcją pacjentów, którzy czują się bardziej komfortowo dysponując alternatywą dla leczenia objawowego. W badaniach odroczona antybiotykoterapia wiązała się także z podobną lub nawet mniejszą liczbą kolejnych wizyt lekarskich z powodu utrzymywania się objawów niż strategia unikania antybiotykoterapii.

Odroczona antybiotykoterapia wydaje się być bezpieczna, z dotychczasowych badań wynika, że nie pociąga za sobą wzrostu częstości ciężkich powikłań infekcji górnych dróg oddechowych.

Zdaniem autora, czas obserwacji do momentu zgłoszenia się po receptę na antybiotyk zależy od jednostki chorobowej i u dzieci z prawidłową odpornością powinien wynosić do 72 godzin w przypadku zapalenia ucha środkowego z gorączką i bólem, do 10 dni w przypadku zapalenia ucha środkowego z wysiękiem, do 5 dni u dzieci z zapaleniem gardła i do 10-14 dni u dzieci z ostrą infekcją dolnych dróg oddechowych.

Należy pamiętać, że warunkiem powodzenia odroczonej antybiotykoterapii jest przekazanie rodzicom czytelnych informacji dotyczących objawów, które powinny skłonić ich do ponownego zgłoszenia się do lekarza.

Opracowane na podstawie: BMJ / 2005-08-06