Warzywa i owoce a ryzyko rozwoju raka

John D. Potter – Vegetables, fruit and cancer Lancet 2005;366:527
Na łamach The Lancet opublikowano komentarz poświęcony zależności pomiędzy spożyciem warzyw i owoców a ryzykiem rozwoju choroby nowotworowej.

O znaczeniu pokarmów roślinnych dla zachowania zdrowia wiedziano już od wielu tysięcy lat. W 1991 roku Steinmentz i Potter (autor komentarza) podsumowali dostępne dane (przede wszystkim wyniki badań typu case-control) stwierdzając, że wyższe spożycie warzyw i owoców wiąże się z niższym ryzykiem rozwoju wielu raków nabłonkowych.

W 1997 roku, w raporcie World Cancer Research Fund stwierdzono, że spożycie warzyw i owoców wiąże się z mniejszym zagrożeniem rakami jamy ustnej, przełyku, płuc, żołądka, jelita grubego (tylko warzywa), krtani, trzustki, piersi i pęcherza moczowego. Jednakże w październiku 2004 roku Hsin-Chia Hung i wsp., wykorzystując dane z badań obserwacyjnych Harvard Nurses Health i Health Professionals stwierdzili , że jedzenie owoców i warzyw wiązało się wprawdzie z mniejszym ryzykiem wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych, ale nie wpływało na ryzyko rozwoju raka.

Komentując rezultaty uzyskane przez grupę z Uniwersytetu Harvarda, Potter przypomina, że wcześniejsze wyniki obserwacji pochodzących z tego ośrodka potwierdzały wyniki raportu World Cancer Research Fund, a zatem istnieje kilka możliwych sposobów wyjaśnienia tego paradoksu. Po pierwsze, najnowsze obserwacje Hsin-Chia Hung i wsp. mogą być prawdziwe, a wyniki wcześniejszych badań błędne. Świadczyć może o tym treść wcześniejszych doniesień, w których podawane przez autorów 95% przedziały ufności często obejmowały 1.00 (autorzy pisali np., że „duże spożycie warzyw i owoców wiązało się z niższym ryzykiem raka płuc u kobiet,” przy względnym ryzyku 0.70 i 95% przedziale ufności 0.59-1.06). Po wtóre, obecnie obserwujemy zależność pomiędzy jedzeniem owoców i warzyw a chorobami sercowo-naczyniowymi podczas gdy w przypadku nowotworów zależność taka występowała w przeszłości, jednak zmieniła się w czasie, w związku z zmianą właściwości odżywczych pokarmów (np. związanymi ze zmianą źródeł ich pochodzenia, sposobów hodowli, zbioru, transportu i przechowywania).

Podsumowując, nadal nie wiadomo jaka jest rzeczywista relacja pomiędzy spożywaniem swoistych posiłków a występowaniem chorób przewlekłych. Dopiero duże, obejmujące ponad milionową populację badania kohortowe, w których ocenione zostaną także zmienne genetyczne oraz, w sposób bardziej precyzyjny, fenotypy chorób, pozwolą wyjaśnić opisane wyżej zależności.

Opracowane na podstawie: Lancet / 2005-08-13