Zmiany spożycia tłuszczów a zmniejszenie śmiertelności z powodu choroby wieńcowej w Polsce

Witold A. Zatou0144ski i Walter Willett – Changes in dietary fat and declining coronary heart disease in Poland: population based study BMJ 2005;331:187
Wzrost stosunku tłuszczów wielonienasyconych do nasyconych w diecie przeciętnego Polaka jest jednym z głównych czynników odpowiedzialnych za zmniejszenie śmiertelności z powodu choroby wieńcowej w naszym kraju, uważa prof. Witold Zatoński, autor badania populacyjnego, którego wyniki opublikowano w renomowanym British Medical Journal. Praca jest kontynuacją wcześniejszej analizy, która obejmowała lata 1990-1994.

W porównaniu z 1990 rokiem, w 2002 roku śmiertelność z powodu choroby wieńcowej zmniejszyła się o 38% (z 340 do 212 zgonów/100000 rocznie) u mężczyzn w wieku 45-64 lat i o 42% (z 74 do 44/100000) u kobiet z tej samej grupy wiekowej. Jednocześnie, od 1990 do 1999 roku zmalało spożycie tłuszczów nasyconych (o 7%, z 44,8 do 41,5 g/dobę)) i znacząco wzrosło spożycie tłuszczów wielonienasyconych (o 57%, z 14,8 do 23,3 g/dobę). Ilościowy stosunek obu rodzajów tłuszczów w diecie wzrósł o 70%. Były to jedyne zmienne, które korelowały ze spadkiem śmiertelności.

Znaczący wzrost spożycia owoców w Polsce (z 2.8 kg w 1990 roku do 10.4 kg w 2002 roku), zaobserwowany przez autorów, miał niewielki wpływ na badane wskaźniki. Spadku śmiertelności z powodu choroby wieńcowej nie można było również tłumaczyć obniżeniem się liczby osób palących papierosy. Zmniejszeniu się odsetka mężczyzn-palaczy towarzyszył wzrost liczby kobiet w wieku produkcyjnym, które sięgnęły po papierosy (z 23.1% w 1990 roku do 35.2% w 2004 roku).

W świetle aktualnej wiedzy, tłuszcze wielonienasycone wpływają korzystnie na śmiertelność poprzez obniżanie stężenia frakcji cholesterolu o małej gęstości w surowicy, poprawę funkcji śródbłonka, działanie antyagregacyjne i zmniejszenie ryzyka migotania komór. Jednym z najważniejszych źródeł tłuszczów wielonienasyconych (omega 3 i omega 6) w diecie Polaków są produkty roślinne pochodzące z rzepaku i soi.

Opracowane na podstawie: BMJ / 2005-07-23