Palenie papierosów a śmiertelność sercowo-naczyniowa – dane epidemiologiczne

Majid Ezzati i wsp – Role of smoking in global and regional cardiovascular mortality Circulation 2005;112:489
Liczba zgonów z przyczyn sercowo-naczyniowych na świecie wzrosła z 14 milionów w 1990 roku do >16 milionów w roku 2000. W tym samym czasie zwiększyła się częstość występowania 2 istotnych czynników ryzyka – otyłości i palenia papierosów.

W ciągu ostatniego ćwierćwiecza liczba palaczy zwiększyła się, zwłaszcza w krajach rozwijających się. Szacuje się, że z 1.1 miliarda osób palących 930 milionów żyje w krajach rozwijających się.

W Circulation opublikowano raport poświęcony wpływowi palenia na występowanie zgonów spowodowanych chorobą niedokrwienną serca, chorobami układu mózgowo-naczyniowego oraz innymi chorobami układu sercowo-naczyniowego, w 14 subregionach świata. Podstawę opracowania stanowiły dane pochodzące z American Cancer Society’s Cancer Prevention Study II (CPS II) oraz bazy danych World Health Organization Global Burden of Disease.

Autorzy raportu szacują, że w roku 2000 około 1.6 miliona zgonów sercowo-naczyniowych na świecie (95% CI 1.27-2.04) było spowodowanych paleniem papierosów. Stanowi to 11% wszystkich zgonów sercowo-naczyniowych. Z tej liczby 670 000 zgonów odnotowano w krajach rozwijających się i 960 000 w krajach uprzemysłowionych.

Zgony sercowo-naczyniowe spowodowane paleniem papierosów stanowiły 17% wszystkich zgonów sercowo-naczyniowych w krajach Europy Wschodniej i byłych republikach radzieckich, 22% w Ameryce Północnej, 13% w krajach Europy Zachodniej, 10% w krajach południowo-wschodniej Azji oraz 4% w krajach rejonu Zachodniego Pacyfiku.

Obserwowane różnice wynikały z charakterystyki demograficznej populacji zamieszkujących poszczególne regiony oraz częstości występowania innych czynników ryzyka. Przykładowo, dorosła populacja Europy Wschodniej (140 milionów) jest dużo mniejsza niż Europy Zachodniej (260 milionów) i Ameryki Północnej (190 milionów), ale ze względu na występowanie innych czynników ryzyka, takich jak otyłość czy nadciśnienie, łączna liczba zgonów sercowo-naczyniowych jest znacząco wyższa w tym pierwszym regionie, niż w dwóch pozostałych (odpowiednio: 2 miliony, 1.6 miliona i 0.98 miliona).

W podsumowaniu autorzy zwracają uwagę, że więcej niż jedną dziesiątą wszystkich zgonów sercowo-naczyniowych na świecie można przypisać paleniu, co czyni je jednym z najważniejszych, modyfikowalnych czynników ryzyka.

Opracowane na podstawie: Circulation / 2005-07-26